
Jennie comeback với Mantra dài vỏn vẹn 2 phút 17 giây – Ảnh: Instagram @oddatelier.
Gần đây, một xu hướng rõ rệt trong âm nhạc là sự rút ngắn thời gian của các ca khúc. Đặc biệt, trong các màn comeback gần đây của BLACKPINK, như ca khúc Mantra của Jennie và APT. của Rosé, một trong những phản hồi phổ biến nhất từ người hâm mộ là: “Ca khúc ngắn quá, nghe không đã”. Tuy nhiên, không chỉ BLACKPINK, các nghệ sĩ toàn cầu từ K-pop đến US-UK đều đang bắt đầu xu hướng này. Các bản hit từ album mới nhất của Sabrina Carpenter như Please Please Please, Espresso, hay Taste đều có thời gian dưới hoặc xấp xỉ 3 phút. Thật khó để tưởng tượng một ca khúc dài đến 6 phút như Bohemian Rhapsody của Queen có thể ra mắt trong thời đại hiện nay. Vậy đâu là nguyên nhân khiến thời lượng các ca khúc ngày càng ngắn lại?
Trong thời đại nhạc số, nơi lượt stream trở thành yếu tố quyết định đối với nghệ sĩ, thời gian bài hát đóng một vai trò quan trọng. Các dịch vụ nghe nhạc trực tuyến như Spotify và Apple Music trả tiền cho nghệ sĩ và công ty phân phối dựa trên lượt nghe hoàn chỉnh của ca khúc. Điều này đồng nghĩa với việc các bài hát ngắn hơn có thể dễ dàng được nghe nhiều lần trong cùng một khoảng thời gian, từ đó gia tăng số lượt stream. Vì vậy, việc sản xuất ca khúc ngắn, dễ nghe và bắt tai là chiến lược để nghệ sĩ tối đa hóa lượt nghe của mình.
Chẳng hạn, ca khúc Mantra của Jennie chỉ dài 2 phút 17 giây, Moonlit Floor của Lisa dài 2 phút 35 giây, còn APT. của Rosé chỉ kéo dài 2 phút 50 giây. Trong khi đó, với một ca khúc dài 4 phút như Just Dance của Lady Gaga (ra mắt năm 2008), người nghe chỉ có thể phát một lần trong 5 phút. Với một ca khúc dài đến 6 phút như Wild Horses của Alicia Keys (ra mắt năm 2005), thậm chí người nghe không thể nghe hết trọn vẹn trong thời gian này.
Khi thời gian bài hát ngắn lại, cơ hội để người hâm mộ nghe lại và chia sẻ càng cao, khiến các ca khúc dễ dàng trở thành hit. Ca khúc APT. của Rosé đã đạt được kỷ lục 100 triệu lượt nghe chỉ trong 7 ngày, trong khi Espresso của Sabrina Carpenter đã đạt hơn 1,5 tỷ lượt nghe chỉ trong vài tháng.

Rosé (BlackPink) và biểu tượng nhạc pop – Bruno Mars kết hợp bùng nổ trong “APT.” – Ảnh: Naver
Sự phát triển của các nền tảng mạng xã hội, đặc biệt là TikTok, cũng góp phần quan trọng trong việc thay đổi cấu trúc và thời gian của các ca khúc. Với người dùng trẻ, các ca khúc muốn trở thành hit phải có khả năng “trend” trên TikTok. Để làm được điều này, bài hát phải cực kỳ bắt tai ngay từ những giây đầu tiên để thu hút sự chú ý của người nghe. TikTok, nơi người dùng thường xuyên lướt qua hàng loạt video, yêu cầu ca khúc phải gây ấn tượng mạnh ngay lập tức, nếu không sẽ bị bỏ qua.
Một nghiên cứu gần đây của Spotify chỉ ra rằng gần một nửa người tham gia khảo sát sẽ bỏ qua bài hát nếu 30 giây đầu tiên không thu hút họ. Điều này khiến các nghệ sĩ phải chú trọng vào việc làm sao để phần mở đầu của bài hát có thể thu hút người nghe ngay lập tức, và đoạn điệp khúc trở thành phần quan trọng nhất của ca khúc. Để dễ dàng thu hút người nghe và người dùng TikTok, các nghệ sĩ thường chuộng quảng bá phần điệp khúc của bài hát trong các thử thách vũ đạo (dance challenge) trên TikTok. Việc này giúp người nghe nhận diện bài hát ngay khi nghe thấy một đoạn ngắn và dễ dàng bị cuốn hút để tiếp tục nghe cả bài. Điều này giải thích tại sao các ca khúc gần đây thường mở màn bằng chính phần điệp khúc – như Mantra của Jennie, APT. của Rosé hay các ca khúc của Bruno Mars.
Ngoài thời gian bài hát, cấu trúc của các ca khúc cũng đang thay đổi. Thời gian nghe nhạc ngắn hơn khiến các nghệ sĩ phải điều chỉnh để bài hát có thể dễ dàng thu hút sự chú ý ngay từ những giây đầu tiên. Một trong những thay đổi lớn là việc mở đầu bằng đoạn điệp khúc hoặc phần cao trào nhất của bài hát. Đây là chiến thuật giúp người nghe cảm nhận được “tinh túy” của bài hát ngay lập tức và dễ dàng quyết định tiếp tục nghe.