Khi ngành công nghiệp ô tô bước vào thời đại điện hóa, các hãng sản xuất đứng trước câu hỏi tưởng chừng đơn giản: “Người tiêu dùng thực sự muốn gì từ một chiếc xe điện (EV)?” Dù có nhiều yếu tố tác động đến quyết định mua xe, từ công nghệ tiên tiến đến môi trường, một điểm chung nổi bật lại khiến các nhà sản xuất phải cân nhắc: người mua không muốn xe điện… quá khác biệt.
Ảnh: Honda
Thực tế thị trường và phản hồi từ người dùng cho thấy rõ: EV càng giống một chiếc xe bình thường – về thiết kế, trải nghiệm vận hành và nội thất – thì càng dễ được đón nhận. Họ không tìm kiếm sự kỳ lạ, mà chỉ cần một phương tiện thân thuộc hơn, hiệu quả hơn và tiết kiệm hơn.
Nhiều hãng xe trong cuộc đua EV đã chọn hướng đi nổi bật với thiết kế táo bạo – đôi khi là lạ mắt đến mức gây tranh cãi. Từ những chi tiết ngoại thất hình học bất quy tắc đến lưới tản nhiệt “ảo” hay dải đèn LED chạy khắp thân xe, nhiều mẫu EV ngày nay mang dáng dấp của các phương tiện tương lai trong phim viễn tưởng.
Tuy nhiên, dữ liệu từ khảo sát người tiêu dùng cho thấy điều ngược lại: phần đông khách hàng vẫn ưa chuộng các mẫu xe có hình thức quen thuộc, dễ nhận diện và không gây cảm giác “quá công nghệ”. Họ đánh giá cao các thiết kế cân đối, dễ nhìn và không quá phô trương – giống như cách mà các mẫu EV như Hyundai Ioniq 6 hay Chevrolet Equinox EV đang làm.
Một sai lầm phổ biến trong thiết kế EV hiện đại là biến khoang lái thành một trung tâm điều khiển kỹ thuật số rối rắm. Việc thay thế hoàn toàn các nút vật lý bằng màn hình cảm ứng, hay tích hợp quá nhiều chức năng vào các menu sâu bên trong hệ điều hành xe, khiến nhiều người dùng – đặc biệt là thế hệ lớn tuổi – cảm thấy bị “choáng ngợp”.
Người tiêu dùng ngày nay không tìm kiếm một thiết bị công nghệ di động trên bốn bánh, mà vẫn cần một trải nghiệm lái trực quan, dễ điều khiển. Nhiều người vẫn thích các nút bấm truyền thống, cảm giác cơ học của cần số, hay khả năng điều chỉnh điều hòa không khí chỉ bằng một thao tác cơ bản, không phải qua năm bước trên màn hình cảm ứng.
Ngoài thiết kế và nội thất, một điểm then chốt khác là cảm nhận tổng thể khi sở hữu và vận hành một chiếc EV. Từ việc tìm điểm sạc, bảo trì xe, đến việc giao tiếp với nhân viên bán hàng – người tiêu dùng vẫn muốn có cảm giác quen thuộc. Họ không muốn phải học lại toàn bộ cách sử dụng xe, hay loay hoay với hạ tầng sạc thiếu ổn định và giá cả khó đoán.
Bên cạnh đó, cách mà đại lý và nhân viên tư vấn bán hàng tiếp cận với EV cũng ảnh hưởng lớn đến quyết định mua xe. Nếu người mua cảm thấy rằng chính người bán cũng không hiểu rõ về sản phẩm, hay đang “ép” họ phải thử điều gì đó quá mới mẻ, sự dè dặt sẽ ngay lập tức xuất hiện.
Ngành công nghiệp ô tô điện đang đi đúng hướng – công nghệ pin ngày càng ổn định, chi phí sản xuất giảm và hạ tầng sạc đang mở rộng. Nhưng thay vì tìm cách làm EV trở nên nổi bật bằng mọi giá, các nhà sản xuất cần nghĩ đến việc làm cho EV trở nên gần gũi hơn, quen thuộc hơn, dễ tiếp cận hơn.
Thành công của các mẫu xe điện trong tương lai sẽ không đến từ độ “dị” trong thiết kế hay giao diện, mà đến từ việc chúng tích hợp mượt mà vào cuộc sống người dùng – như bất kỳ chiếc xe nào khác mà họ từng sở hữu.