Ảnh: AP Photo
Số người chết trong trận động đất ở Myanmar tiếp tục tăng vào Chủ nhật, khi các đội cứu hộ và viện trợ từ nước ngoài nhanh chóng vào quốc gia nghèo này, nơi các bệnh viện bị quá tải và một số cộng đồng đang cố gắng tổ chức nỗ lực cứu hộ với nguồn lực hạn chế.
Trận động đất mạnh 7,7 độ Richter, một trong những trận động đất mạnh nhất của Myanmar trong một thế kỷ qua, đã làm rung chuyển quốc gia Đông Nam Á đang bị chiến tranh vào ngày thứ Sáu, khiến khoảng 1.700 người chết, 3.400 người bị thương và hơn 300 người mất tích tính đến Chủ nhật, theo thông báo từ chính quyền quân sự.
Tướng Min Aung Hlaing, người đứng đầu chính quyền quân sự, cảnh báo số người chết có thể còn tăng lên và chính phủ của ông đang đối mặt với một tình huống vô cùng khó khăn, theo thông tin từ các phương tiện truyền thông nhà nước. Ba ngày sau khi ông hiếm hoi kêu gọi sự trợ giúp quốc tế, các nước láng giềng của Myanmar như Ấn Độ, Trung Quốc và Thái Lan đã gửi vật liệu cứu trợ và đội cứu hộ, cùng với viện trợ từ Malaysia, Singapore và Nga.
“Hư hại đã rất nghiêm trọng, và nhu cầu nhân đạo đang gia tăng từng giờ”, Liên đoàn Chữ thập Đỏ và Trăng lưỡi liềm đỏ Quốc tế cho biết trong một thông cáo. “Với nhiệt độ tăng cao và mùa mưa sắp đến chỉ trong vài tuần nữa, cần phải ổn định các cộng đồng bị ảnh hưởng ngay lập tức trước khi các cuộc khủng hoảng thứ cấp xuất hiện”.
Mỹ cam kết hỗ trợ 2 triệu USD “thông qua các tổ chức viện trợ nhân đạo tại Myanmar” và cho biết một đội phản ứng khẩn cấp từ USAID đang triển khai tới Myanmar. USAID đang phải đối mặt với việc cắt giảm ngân sách mạnh mẽ dưới chính quyền của Tổng thống Donald Trump.
Thảm họa này càng làm tăng thêm nỗi khổ cho Myanmar, vốn đã rơi vào hỗn loạn do một cuộc chiến dân sự sau cuộc đảo chính quân sự năm 2021 lật đổ chính phủ được bầu của nữ lãnh đạo Aung San Suu Kyi, người đoạt giải Nobel Hòa bình.
Hạ tầng quan trọng – bao gồm các cây cầu, đường cao tốc, sân bay và đường sắt – trên khắp đất nước 55 triệu dân bị hư hại, làm chậm trễ các nỗ lực cứu trợ trong khi cuộc xung đột vẫn tiếp diễn, đã gây tổn thất nghiêm trọng cho nền kinh tế, khiến hơn 3,5 triệu người phải di dời và làm hệ thống y tế yếu kém.
Tại một số khu vực gần tâm chấn, cư dân cho biết rằng sự hỗ trợ của chính phủ rất hiếm, khiến người dân phải tự lo liệu. “Chúng ta cần phải phục hồi các tuyến giao thông càng sớm càng tốt”, Tướng Min Aung Hlaing nói với các quan chức vào thứ Bảy, theo phương tiện truyền thông nhà nước. “Cần phải sửa chữa các tuyến đường sắt và mở lại các sân bay để các hoạt động cứu hộ có thể hiệu quả hơn”.
Mô hình dự đoán của Cơ quan Dịch vụ Địa chất Hoa Kỳ ước tính số người chết có thể vượt quá 10.000 và tổn thất có thể vượt qua sản lượng kinh tế hàng năm của đất nước.
Ảnh: AP Photo
“Không có viện trợ, không có đội cứu hộ”
Các bệnh viện ở một số khu vực thuộc miền Trung và Tây Bắc Myanmar, bao gồm thành phố lớn thứ hai Mandalay và thủ đô Naypyitaw, đang vật lộn để xử lý lượng người bị thương đến quá đông, theo Văn phòng Điều phối Các Vấn đề Nhân đạo của Liên Hợp Quốc cho biết vào tối thứ Bảy.
Trận động đất cũng làm rung chuyển một số khu vực của Thái Lan, gây sập một tòa nhà đang xây dựng và làm 18 người chết ở thủ đô Bangkok, theo cơ quan chức năng Thái Lan.
Ít nhất 76 người vẫn mắc kẹt dưới đống đổ nát của tòa nhà sụp đổ ở Bangkok, nơi công tác cứu hộ vẫn tiếp tục sang ngày thứ ba, sử dụng máy bay không người lái và chó nghiệp vụ để tìm kiếm những người sống sót.
Chính phủ đối lập Myanmar, bao gồm các thành viên của chính quyền trước đây, cho biết các lực lượng dân quân chống chính quyền quân sự sẽ tạm ngừng tất cả các hành động quân sự tấn công trong hai tuần kể từ Chủ nhật.
Tình trạng tàn phá ở một số khu vực miền Bắc Myanmar, như thị trấn Sagaing gần tâm chấn động đất, là rất nghiêm trọng, theo cư dân Han Zin.
“Những gì chúng tôi đang thấy ở đây là sự hủy hoại lan rộng – nhiều tòa nhà đã bị sập xuống đất”, anh nói qua điện thoại, cho biết phần lớn thị trấn đã không có điện từ khi thảm họa xảy ra và nước uống đang cạn dần. “Chúng tôi chưa nhận được viện trợ, và không có đội cứu hộ nào xuất hiện”.
Các phần của một cây cầu lớn nối Sagaing với Mandalay đã bị sập, theo hình ảnh vệ tinh, với các phần của cây cầu thuộc thời kỳ thuộc địa bị ngập trong sông Irrawaddy.
“Với các cây cầu bị phá hủy, ngay cả viện trợ từ Mandalay cũng đang gặp khó khăn để đến được đây”,Sagaing Federal Unit Hluttaw, một tổ chức chính trị liên kết với Chính phủ Liên minh Quốc gia (NUG), cho biết trên Facebook. “Thực phẩm và thuốc men không có, và số lượng người chết gia tăng đang làm quá tải bệnh viện địa phương nhỏ, nơi không có đủ khả năng điều trị cho tất cả bệnh nhân”.
“Các bạn có nghe tôi gọi không?”
Tại Mandalay, hàng chục người bị nghi là đang bị mắc kẹt dưới các đống đổ nát và hầu hết không thể được tiếp cận hay cứu ra mà không có máy móc hạng nặng, theo hai nhân viên cứu trợ và hai cư dân cho biết.
“Nhóm của tôi ở Mandalay đang sử dụng găng tay, dây thừng và các bộ dụng cụ cơ bản để đào và cứu người”, một trong các nhân viên cứu trợ nói. Reuters không nêu tên họ vì lý do an ninh.
“Có vô số người bị mắc kẹt và vẫn mất tích. Số người chết không thể đếm được vào lúc này vì còn rất nhiều người bị mắc kẹt và chưa xác định được liệu họ có sống hay không”.
Một video quay lại bởi một cư dân ở Mandalay vào thứ Bảy và chia sẻ với Reuters cho thấy các bệnh nhân nằm trên giường, một số người được nối với chai truyền dịch, trên khuôn viên của bệnh viện chỉnh hình 500 giường trong thành phố.
Các cơ sở y tế công và tư tại Mandalay, bao gồm Bệnh viện General Mandalay và một phần của Đại học Y Mandalay, đã bị hư hại do trận động đất, theo Tổ chức Y tế Thế giới.
Các đội cứu hộ từ Nga và Ấn Độ đang trên đường tới Mandalay, và nhiều đội cứu hộ từ Trung Quốc, Thái Lan và Singapore cũng đã đến Myanmar.
Tại Bangkok, tại hiện trường tòa nhà 33 tầng bị sập, các nhân viên cứu hộ vẫn đang nỗ lực cứu sống hàng chục công nhân bị mắc kẹt dưới đống đổ nát.
Teerasak Thongmo, một chỉ huy cảnh sát Thái Lan, cho biết đội của ông đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm những người sống sót, trong khi phải di chuyển qua các mảnh kim loại và các cạnh sắc trên một cấu trúc không ổn định. “Hiện tại, đội của chúng tôi đang cố gắng tìm bất kỳ ai còn sống sót. Trong 72 giờ đầu tiên, chúng tôi phải cố gắng cứu những người còn sống”, ông nói.