Mới đây, các quan chức liên bang và tiểu bang tại Mỹ đã cảnh báo người dân rằng sữa tiệt trùng có mặt trên các kệ hàng trong cửa hàng tạp hóa là an toàn khỏi cúm gia cầm, nhưng sữa tươi (sữa chưa qua tiệt trùng) có thể chứa virus H5N1 và gây nguy hiểm cho sức khỏe.
Vậy làm sao để biết sữa bạn đang uống có an toàn không?

Ảnh: Getty Images.
Virus cúm gia cầm H5N1 lần đầu tiên được phát hiện trong nguồn cung cấp sữa ở Mỹ vào đầu năm nay. Tuy nhiên, virus này đã bị tiêu diệt nhờ quá trình tiệt trùng nhanh chóng, do đó sữa tiệt trùng vẫn an toàn để tiêu thụ. Đây là lý do khiến các cơ quan chức năng khuyến cáo người dân không nên uống sữa tươi, vốn được một số người quảng bá là “tốt hơn cho sức khỏe”.
Vào ngày 8 tháng 12, các quan chức đã quyết định tăng cường kiểm tra sữa tại các trang trại để không chỉ bảo vệ công chúng khỏi nguy cơ nhiễm virus mà còn nhanh chóng phát hiện sự lây lan của nó giữa các trang trại. Một số trang trại đã phát hiện virus H5N1 trong sữa tươi không tiệt trùng, như Raw Farm LLC ở California. Dù chưa có ca nhiễm cúm gia cầm nào được ghi nhận từ sữa tươi, nhưng các nhà nghiên cứu cho rằng virus có thể lây lan qua sữa chưa qua tiệt trùng.
Sữa tươi là sữa chưa qua quá trình tiệt trùng, tức là sữa không được đun nóng để diệt vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh khác. Các sản phẩm từ sữa tươi, như phô mai, cũng có thể chứa các tác nhân gây bệnh có hại cho sức khỏe con người.
Tuy sữa tươi hợp pháp để bán tại các cửa hàng ở California, nhưng nhiều tiểu bang khác lại cấm bán sữa tươi. Kể từ năm 1987, việc bán sữa tươi qua các tiểu bang khác cũng bị cấm.
Những người ủng hộ sữa tươi cho rằng loại sữa này chứa nhiều enzyme, probiotics (vi khuẩn có lợi), protein và vitamin hơn so với sữa tiệt trùng. Họ cũng cho rằng sữa tươi giúp ngăn ngừa các vấn đề sức khỏe mãn tính như hen suyễn, dị ứng, cũng như các bệnh nhiễm trùng đường tai và hô hấp. Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng và khoa học cho rằng không có nhiều bằng chứng khoa học để chứng minh những lợi ích này.
Theo John Lucey, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Sữa thuộc Đại học Wisconsin, các tuyên bố này không có cơ sở khoa học vững chắc và thậm chí có thể gây hiểu lầm. Ông cho rằng sữa tươi thực sự chứa rất nhiều vi khuẩn, virus và các tác nhân gây bệnh có thể gây bệnh cho con người.
Sữa tươi có thể chứa các vi khuẩn như Salmonella, E. coli và Listeria, gây ra các triệu chứng như tiêu chảy, đau bụng, nôn mửa và sốt. Mặc dù các triệu chứng này có thể không nghiêm trọng đối với một số người, nhưng chúng có thể gây bệnh nghiêm trọng hoặc thậm chí nguy hiểm đến tính mạng đối với những người có hệ miễn dịch yếu, như trẻ em, người già và phụ nữ mang thai.
Thực tế, trong năm 2023 và 2024, hơn 100 người đã bị nhiễm Salmonella từ sữa tươi của Raw Farm, trong đó có ít nhất 7 người phải nhập viện và 40% các ca bệnh là ở trẻ em.
Nhiều người nghĩ rằng sữa tươi là nguồn cung cấp probiotics tốt cho sức khỏe, nhưng điều này là không chính xác. Probiotics phải là vi khuẩn không gây bệnh, trong khi sữa tươi có thể chứa các vi khuẩn có hại. Trong khi đó, các sản phẩm tiệt trùng như sữa chua và kefir có chứa probiotics từ quá trình lên men và mang lại lợi ích rõ rệt cho sức khỏe, bao gồm tăng cường hệ miễn dịch.