Trong bối cảnh biến động chính trị toàn cầu, đặc biệt là khủng hoảng năng lượng từ Trung Đông, nhu cầu tăng cường hợp tác năng lượng trong khu vực Đông Nam Á trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tuy nhiên, Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) vẫn chưa thể “tăng tốc” trong lĩnh vực này do hàng loạt rào cản kéo dài nhiều năm.

Trong bối cảnh căng thẳng Trung Đông tiếp tục đe dọa chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu, Nhật Bản đang đẩy mạnh chiến lược “ngoại giao dầu mỏ”, tăng cường hợp tác với các nước Đông Nam Á nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định và an toàn.

Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN diễn ra ở Kuala Lumpur, các nhà lãnh đạo khu vực đã công bố kế hoạch phát triển đến năm 2045, nhằm đưa ASEAN trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới. Tuy nhiên, kế hoạch đầy tham vọng này đang đối mặt với thách thức nghiêm trọng từ chính sách thuế quan mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đe dọa đến tăng trưởng và sự đoàn kết nội khối.

Trong bối cảnh căng thẳng thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc ngày càng leo thang, các quốc gia Đông Nam Á đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn trong việc duy trì cân bằng quan hệ với hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới.​

Ngày 14 tháng 1 năm 2025, Pete Hegseth, ứng cử viên của Tổng thống đắc cử Donald Trump cho vị trí Bộ trưởng Quốc phòng Hoa Kỳ, đã gây tranh cãi khi không thể nêu tên bất kỳ quốc gia nào trong Hiệp hội các Quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trong phiên điều trần xác nhận trước Thượng viện. Thậm chí, ông còn nhầm lẫn khi đề cập đến Australia, một quốc gia không thuộc ASEAN.