Thuế của Trump khiến thị trường chao đảo, giữa lo ngại về chiến tranh thương mại và suy thoái

Ảnh: Reuters

Các mức thuế mới của Tổng thống Donald Trump công bố vào thứ Tư đã gây chấn động thị trường toàn cầu giữa những lo ngại rằng các khoản thuế mạnh mẽ này sẽ làm chậm tăng trưởng, ảnh hưởng đến lợi nhuận của các công ty và làm tăng lạm phát, với một nhà phân tích gọi đây là “kịch bản xấu nhất” mà thị trường đã dự báo.

Các thị trường toàn cầu đã bị xáo trộn kể từ khi Trump nhậm chức và liên tục đưa ra các tuyên bố đe dọa gây ra một cuộc chiến thương mại toàn cầu. Các mức thuế mới của Trump đã làm hiện rõ những nỗi lo này.

Ông Trump đặt mức thuế cơ bản là 10% đối với tất cả hàng hóa nhập khẩu và áp thuế cao hơn đối với một số đối tác thương mại lớn của Mỹ.

Những mức thuế này sẽ tạo ra các rào cản mới xung quanh nền kinh tế tiêu dùng lớn nhất thế giới, đảo ngược hàng thập kỷ tự do hóa thương mại đã hình thành trật tự toàn cầu kể từ sau Chiến tranh Thế giới thứ Hai.

Trong các cuộc phỏng vấn, nhiều nhà đầu tư và chuyên gia phân tích cho biết, những tuyên bố về thuế đã gây ra một sự suy giảm kinh tế, làm giảm niềm tin của người tiêu dùng và các công ty. Điều chưa rõ ràng hiện nay là các đối tác thương mại sẽ phản ứng như thế nào, họ nói.

Mặc dù thông báo vào thứ Tư đưa ra một mức thuế cơ bản, nhưng rất có thể sẽ có thêm nhiều tháng đàm phán và sự bất định tê liệt sau đó.

“Điều này đã tạo ra tâm lý xấu về tương lai, điều này làm chậm lại mọi thứ”, John Luke Tyner, nhà phân tích thu nhập cố định tại Aptus Capital Advisors ở Fairhope, Alabama, cho biết. “Bạn đã thấy sự chậm lại trong các dự án, các dự án vốn đầu tư, và các bình luận của giám đốc điều hành về thị trường và nền kinh tế”.

Jay Hatfield, Giám đốc điều hành của Infrastructure Capital Advisors, đã thẳng thắn nói về tác động này. “Đây là kịch bản xấu nhất mà thị trường đã dự báo, và đó đủ để có thể đẩy Mỹ vào suy thoái, và đó là lý do khiến các hợp đồng tương lai trở nên yếu ớt”, ông nói.

Tại Mỹ, chỉ số tương lai chứng khoán giảm khi Trump phát biểu, với chỉ số S&P 500 E-minis giảm 3,5%. Về tiền tệ, đồng đô la giảm 0,9% so với yên Nhật xuống còn 148 yên, trong khi peso Mexico giảm khoảng 0,4%. Giá các tài sản an toàn như vàng và trái phiếu Kho bạc Mỹ đã tăng.

Trong bài phát biểu tại Vườn Hồng của Nhà Trắng, Trump biện minh cho các mức thuế này bằng cách cho rằng chúng là công bằng, cho rằng các mức thuế “đáp trả” này là phản ứng đối với các khoản thuế và các rào cản phi thuế quan mà các quốc gia khác áp đặt lên hàng hóa của Mỹ.

“Trong nhiều trường hợp, bạn bè còn tệ hơn kẻ thù về thương mại”, Trump nói, gọi đó là tuyên bố độc lập.

Ảnh: Internet

Ban đầu, khi Trump phát biểu, các nhà đầu tư đã chú ý đến con số thuế cơ bản 10%, thấp hơn so với những gì họ lo ngại.

Tuy nhiên, Trump sau đó công bố các mức thuế cao hơn đối với một số đối tác thương mại lớn của Mỹ. Một số quốc gia láng giềng của Trung Quốc và các đối tác thương mại lớn như Bangladesh, Việt Nam, Lào và Campuchia đã bị áp các mức thuế cao nhất.

Một số công ty đa quốc gia đã chuyển các chuỗi cung ứng của họ đến những quốc gia này khi họ tìm cách đa dạng hóa khỏi Trung Quốc, trong bối cảnh căng thẳng Mỹ – Trung leo thang dưới thời Trump.

Các quỹ giao dịch trên sàn chứng khoán tại New York của những quốc gia này đã giảm mạnh sau thông tin này.

“Những con số này gần với các kịch bản thuế quan quyết liệt, gây áp lực lên các tài sản rủi ro trong khi tạm thời hỗ trợ đồng đô la”, Uto Shinohara, chiến lược gia đầu tư cấp cao tại Mesirow Currency Management ở Chicago, cho biết.

Các nhà phân tích dự báo rằng các đối tác thương mại sẽ đáp trả bằng các biện pháp đối phó, điều này có thể dẫn đến việc giá cả tăng mạnh cho tất cả mọi thứ, từ xe đạp đến rượu vang.

“Chúng ta chỉ mới nghe một phía của câu chuyện, đó là những gì chúng ta đang làm. Và phía bên kia của câu chuyện là các quốc gia khác sẽ phản ứng như thế nào với những gì chúng ta đang làm”, Walter Todd, giám đốc đầu tư tại Greenwood Capital ở Greenwood, South Carolina, cho biết. “Vì vậy, đó là một yếu tố lớn trong việc thị trường cuối cùng sẽ tiếp nhận những gì đang được nói ngay bây giờ như thế nào”.

Don Calcagni, giám đốc đầu tư tại Mercer Advisors, cho biết các mức thuế này mang lại những tín hiệu không tốt cho nền kinh tế toàn cầu.

“Chúng ta đang ở rất sớm trong một quá trình có thể đáng tiếc biến thành một cuộc chiến thương mại toàn cầu nghiêm trọng”, Calcagni nói.

Những diễn biến này đến vào thời điểm rất quan trọng đối với các nhà đầu tư chứng khoán Mỹ. Vào giữa tháng 3, chỉ số S&P 500 đã xác nhận một đợt điều chỉnh, giảm 10% so với mức cao gần đây nhất. Chỉ số này kết thúc phiên giao dịch thường ngày vào thứ Tư thấp hơn 8% so với mức cao kỷ lục vào tháng 2.

“Các mức thuế này rất toàn diện và lớn hơn nhiều so với những gì chúng tôi dự đoán. Trước đây, người ta đã nói liệu sự rõ ràng có thể thúc đẩy thị trường hay không. Nhưng giờ đây bạn đã có sự rõ ràng, và không ai thích những gì họ thấy”, Jeanette Garretty, nhà kinh tế trưởng tại Robertson Stephens, cho biết.