Trong những ngày gần đây, tình trạng ô nhiễm không khí tại TP.HCM đã trở nên nghiêm trọng, khiến bầu trời mờ mịt như sương mù từ sáng đến chiều. Các tuyến đường và tòa nhà cao tầng dường như chìm trong lớp sương mù dày đặc, làm giảm tầm nhìn của người tham gia giao thông. Làn sóng bụi mịn đang làm gia tăng mối lo ngại về sức khỏe, đặc biệt đối với những người có bệnh nền và những nhóm người nhạy cảm.

Ảnh: Internet.
Bụi mịn (PM2.5 và PM10) là những hạt bụi có kích thước cực kỳ nhỏ, không thể nhìn thấy bằng mắt thường nhưng lại có tác động mạnh mẽ đến sức khỏe con người. Khi hít phải, những hạt bụi này có thể đi sâu vào phổi và thậm chí xâm nhập vào hệ tuần hoàn máu. Bác sĩ Quách Minh Phong, Trưởng khoa Nội Hô hấp Bệnh viện Lê Văn Thịnh, cho biết những hạt bụi mịn này có kích thước dưới 5 micromet (μm), và có thể gây ra các vấn đề nghiêm trọng về đường hô hấp.
Đặc biệt, đối với những người có bệnh nền như hen suyễn, phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), lao phổi, giãn phế quản, bụi mịn có thể làm trầm trọng thêm tình trạng bệnh và dễ dẫn đến các cơn cấp. Những bệnh lý này sẽ càng nặng hơn khi các hạt bụi mịn mang theo chất độc hại, ảnh hưởng trực tiếp đến hệ hô hấp, gây viêm đường hô hấp và viêm phổi.
Mới đây, nhiều khu vực tại TP.HCM như quận 1, 3, Bình Thạnh, Gò Vấp, và TP Thủ Đức đã ghi nhận nồng độ bụi mịn vượt ngưỡng cho phép, lên tới 123,56 μg/m³ tại đường Nguyễn Hữu Cảnh (quận Bình Thạnh), trong khi mức cho phép của WHO là 5 μg/m³. Tuy nhiên, tình trạng ô nhiễm không khí này có sự thay đổi theo thời gian, khi mưa lớn vào tối ngày 4/12 đã làm giảm nồng độ bụi mịn ở một số khu vực, mặc dù vẫn ở mức cao, ảnh hưởng không tốt đến nhóm người nhạy cảm.
Từ đầu tháng 12 đến nay, nhiều người dân TP.HCM đã phải đeo khẩu trang y tế để bảo vệ sức khỏe khi ra ngoài. Một số người như chị Trà My (28 tuổi, quận 11) cho biết, họ đã phải sử dụng khẩu trang có than hoạt tính để ngăn bụi mịn xâm nhập vào cơ thể. Tình trạng ô nhiễm này kéo dài trong suốt một tuần qua, khiến nhiều người lo lắng về tác động lâu dài đến sức khỏe.
Để giảm thiểu tác động của bụi mịn, các chuyên gia khuyến nghị người dân nên thực hiện một số biện pháp bảo vệ sức khỏe. Trước tiên, khi ra ngoài, người dân nên đeo khẩu trang có than hoạt tính để lọc bụi mịn, đồng thời hạn chế ra ngoài vào những giờ có nồng độ bụi mịn cao. Bác sĩ Quách Minh Phong cũng khuyên mọi người uống nhiều nước, đặc biệt là nước cam và nước chanh để bổ sung vitamin C, tăng sức đề kháng cho cơ thể.
Ngoài ra, việc tiêm ngừa cảm cúm và viêm phổi cũng là một cách giúp tăng cường hệ miễn dịch và bảo vệ sức khỏe trước các bệnh do ô nhiễm không khí gây ra. Các gia đình nên chú ý điều chỉnh nhiệt độ điều hòa sao cho không chênh lệch quá 5 độ C so với ngoài trời để tránh sốc nhiệt. Bên cạnh đó, việc cho cơ thể thời gian thích nghi với nhiệt độ cũng rất quan trọng, vì tắm ngay khi từ ngoài trời về có thể gây sốc cho cơ thể.
Nhóm người nhạy cảm như trẻ em, người già, phụ nữ mang thai và những người có bệnh tim mạch hoặc các vấn đề về hô hấp là đối tượng dễ bị ảnh hưởng nặng nề bởi bụi mịn. Trẻ em sống ở các khu vực ô nhiễm không khí cao có nguy cơ mắc các bệnh hô hấp tăng từ 19 – 25% so với bình thường. Đặc biệt, bụi mịn không chỉ ảnh hưởng đến hệ hô hấp mà còn có thể tác động xấu đến hệ tim mạch và các cơ quan khác trong cơ thể.
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Minh, giảng viên Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, cũng cho biết, bụi mịn (PM2.5 và PM10) được tạo ra chủ yếu từ các hoạt động của con người, như đốt nhiên liệu hóa thạch, xây dựng công trình, và khói từ các phương tiện giao thông. Những hạt bụi này có thể xâm nhập sâu vào phổi và gây ra các bệnh lý nghiêm trọng nếu tích tụ lâu dài.