Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược kéo dài với Mỹ và nội lực nền kinh tế yếu đi, Trung Quốc đang cân nhắc điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng GDP ở mức khoảng 4% mỗi năm cho giai đoạn 2026–2030. Mục tiêu này có thể đạt được nếu chính phủ ưu tiên tạo việc làm và kiểm soát rủi ro nợ quốc gia – theo nhận định của ông Từ Lâm (Xu Lin), cựu quan chức kế hoạch kinh tế kỳ cựu thuộc Ủy ban Phát triển và Cải cách Quốc gia Trung Quốc.
Ảnh: Europe Forum
Ông Từ Lâm, người từng tham gia soạn thảo nhiều kế hoạch 5 năm, cho rằng với dân số già hóa nhanh, tỷ lệ tiết kiệm giảm và năng lực sản xuất chững lại, tăng trưởng GDP trên 4% sẽ vượt quá tiềm năng nội tại của Trung Quốc. Điều này càng rõ khi tính đến “môi trường quốc tế phức tạp” và loạt nút thắt kinh tế nội bộ như vấn đề bất động sản, chu kỳ giảm nợ và tâm lý thị trường yếu đi.
Không đặt mục tiêu tăng trưởng quá cao, theo ông, giúp tránh áp lực phải “ép tua” nền kinh tế bằng các biện pháp kích thích dễ tạo bong bóng, trong khi lại khó kiểm soát nợ. Theo ông Từ Lâm, mục tiêu đạt được 4% GDP mỗi năm là “rất tốt”, miễn là đi kèm “tạo đủ việc làm và kiểm soát được tỷ lệ nợ”. Điều này phản ánh sự chuyển hướng từ tập trung chỉ số GDP sang chú trọng chiều sâu phát triển kinh tế, giảm thiểu bất ổn tài chính.
Trung Quốc không đưa ra mục tiêu GDP cụ thể trong Kế hoạch 5 năm 2021–2025, nhưng thị trường kỳ vọng tăng trưởng khoảng 4,8%/năm cho giai đoạn này. Ông Từ Lâm cho rằng mức 4% cho giai đoạn tới là “gần với tiềm năng thực của nền kinh tế”, giúp xác lập kỳ vọng phát triển bền vững phù hợp tình hình.
Ý tưởng giảm mục tiêu GDP xuống 4% trong giai đoạn 2026–2030 phản ánh nhận thức sâu sắc hơn về các thách thức dân số, bất động sản, và rủi ro nợ nội địa. Việc chuyển sang ưu tiên tạo việc làm và kiểm soát nợ có thể giúp Trung Quốc xây dựng nền tảng phát triển ổn định, ít phụ thuộc vào “ép cầu nợ” và dễ thích nghi với áp lực địa chính trị trong dài hạn.
Quan trọng hơn, đây là tín hiệu cho thấy Bắc Kinh cân nhắc kỹ càng hơn về chất lượng phát triển và trách nhiệm tài chính – phù hợp với xu thế toàn cầu trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng phức tạp.