Nga đe dọa chặn WhatsApp toàn quốc — áp lực gia tăng lên quyền riêng tư

Trong một thông báo ngày 28/11/2025, cơ quan giám sát thông tin của Nga Roskomnadzor cảnh báo sẽ chặn hoàn toàn ứng dụng nhắn tin WhatsApp nếu nền tảng này tiếp tục không đáp ứng yêu cầu của pháp luật nước này. Quyết định đưa ra sau nhiều tháng Nga đã hạn chế chức năng gọi điện trên WhatsApp, với cáo buộc ứng dụng này không hợp tác cung cấp dữ liệu cho các cơ quan điều tra trong các vụ án liên quan đến gian lận và khủng bố.

Trong thông cáo được truyền thông trích dẫn, Roskomnadzor khẳng định WhatsApp lặp lại lỗi vi phạm các quy định phòng, chống tội phạm và khủng bố. Chính quyền cho rằng việc tiếp tục sử dụng ứng dụng mà không tuân thủ các quy định là nguy cơ đối với an ninh quốc gia. Cơ quan này đưa ra tối hậu thư: nếu WhatsApp không thay đổi, toàn bộ dịch vụ sẽ bị ngăn truy cập tại Nga.

Ảnh: Punch Newspapers

Đáp lại, WhatsApp — thuộc quyền sở hữu của Meta Platforms lên tiếng chỉ trích động thái của chính phủ Nga, cho rằng việc chặn ứng dụng này sẽ tước đi lựa chọn giao tiếp an toàn, riêng tư của hàng triệu người dùng. Công ty nhấn mạnh rằng WhatsApp từ lâu đã cam kết bảo mật đầu cuối (end‑to‑end encryption), và việc bị áp lực chia sẻ dữ liệu không chỉ vi phạm quyền riêng tư cá nhân mà còn làm dấy lên lo ngại về tự do ngôn luận.

Cùng thời điểm, chính quyền Moskva đang đẩy mạnh chiến lược chuyển người dùng sang một ứng dụng nội địa do nhà nước hậu thuẫn — MAX. Ứng dụng này được cho là sẽ tuân thủ luật pháp Nga, cho phép cơ quan chức năng dễ dàng kiểm soát hoạt động và dữ liệu người dùng hơn. Tuy nhiên, nhiều tổ chức bảo vệ quyền riêng tư cảnh báo MAX có thể trở thành công cụ theo dõi, giám sát người dân dưới danh nghĩa an ninh.

Một vài tháng trước, Nga đã từng giới hạn khả năng gọi điện qua WhatsApp và Telegram — hành động được lý giải là nhằm chống lừa đảo, tổ chức tội phạm và khủng bố. Nhưng với lần này, chính quyền công khai đe dọa toàn bộ chặn WhatsApp nếu không tuân thủ. Điều này đặt ra nguy cơ lớn cho quyền truy cập thông tin, trao đổi cá nhân và kết nối quốc tế của người dân Nga — đặc biệt tại thời điểm mà nhiều người đang phụ thuộc vào ứng dụng nhắn tin để duy trì liên lạc quốc tế, công việc, học tập.

Từ việc hạn chế tính năng đến lời đe dọa chặn toàn quốc, hành động của Nga khiến quyền riêng tư, tự do thông tin và bảo mật cá nhân lại trở thành đề tài nóng. Với cộng đồng người dùng Việt và quốc tế, tình hình ở Nga cũng là lời cảnh báo về nguy cơ kiểm soát internet, ràng buộc dữ liệu cá nhân trong bối cảnh nhà nước muốn can thiệp sâu vào không gian mạng.