Meta phải lùi bước trước phản ứng dữ dội của nhân viên về công cụ theo dõi chuột và bàn phím để huấn luyện AI

Ảnh: Reuters 

Theo Reuters, trong một thông báo nội bộ gửi nhân viên ngày 2/6, Meta cho biết sẽ nới lỏng một số quy định của chương trình mang tên Model Capability Initiative (MCI) sau nhiều tuần vấp phải sự phản ứng từ chính đội ngũ nhân sự của công ty.

Cụ thể, nhân viên sẽ được phép tạm dừng việc thu thập dữ liệu tối đa 30 phút mỗi lần và có thể gửi yêu cầu xin miễn trừ khỏi chương trình trong một số trường hợp nhất định. Bên cạnh đó, Meta cũng cam kết tối ưu phần mềm để giảm mức tiêu thụ pin và lưu lượng dữ liệu sau khi nhiều nhân viên phản ánh công cụ này khiến máy tính hoạt động chậm hơn và làm tăng đáng kể chi phí internet tại nhà.

Trong bản ghi nhớ, ông Stephane Kasriel – Phó Chủ tịch thuộc bộ phận Superintelligence Labs của Meta – cho biết công ty đã lắng nghe các lo ngại của nhân viên liên quan đến quyền riêng tư, hiệu suất thiết bị cũng như mong muốn được kiểm soát nhiều hơn đối với quá trình thu thập dữ liệu.

MCI được Meta triển khai từ tháng 4 nhằm ghi lại cách con người tương tác với máy tính, bao gồm di chuyển chuột, nhấp chuột, gõ phím và thao tác trên các phần mềm khác nhau. Dữ liệu này được sử dụng để huấn luyện các tác nhân AI (AI agents) có khả năng tự thực hiện những công việc thường ngày trên máy tính mà không cần sự can thiệp của con người.

Theo các tài liệu nội bộ mà Reuters tiếp cận được trước đó, hệ thống theo dõi của Meta có thể ghi nhận dữ liệu từ hơn 200 ứng dụng và trang web khác nhau. Một số nhân viên cho biết công cụ này tiêu tốn lượng dữ liệu rất lớn, thậm chí làm cạn hạn mức internet hàng tháng chỉ sau vài ngày sử dụng.

Mặc dù Meta khẳng định mục tiêu là nghiên cứu cách con người làm việc với máy tính chứ không phải giám sát nhân viên, nhiều người lao động lại nhìn nhận chương trình như một hình thức giám sát mới dưới vỏ bọc phát triển AI. Một số nhân viên thậm chí gọi Meta là “nhà máy khai thác dữ liệu nhân viên” trong các cuộc thảo luận nội bộ.

Không chỉ đối mặt với phản ứng từ nội bộ, chương trình MCI còn làm dấy lên những lo ngại về quyền riêng tư tại châu Âu. Reuters cho biết Meta từng thừa nhận trong tài liệu hỏi đáp gửi nhân viên rằng nếu một nhân sự tại Mỹ trao đổi qua email hoặc tin nhắn với đồng nghiệp ở nước ngoài, nội dung cuộc trao đổi đó vẫn có thể bị hệ thống ghi nhận. Điều này đồng nghĩa dữ liệu của công dân ngoài nước Mỹ, bao gồm cả người dùng tại Liên minh châu Âu (EU), có khả năng bị thu thập gián tiếp.

Các chuyên gia về quyền riêng tư cảnh báo điều này có thể khiến Meta đối mặt với nguy cơ vi phạm Quy định bảo vệ dữ liệu chung của EU (GDPR), vốn áp dụng những tiêu chuẩn rất nghiêm ngặt đối với việc thu thập và sử dụng dữ liệu cá nhân.

Meta khẳng định đã tiến hành nhiều vòng đánh giá rủi ro trước khi triển khai chương trình và cam kết tuân thủ các quy định pháp luật hiện hành. Tuy nhiên, động thái phải nới lỏng chính sách chỉ sau hơn một tháng triển khai cho thấy sức ép ngày càng lớn mà công ty đang đối mặt trong cuộc đua phát triển AI.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Meta đang đẩy mạnh tái cơ cấu để tập trung nguồn lực cho AI. Trước đó, công ty đã công bố kế hoạch cắt giảm khoảng 10% lực lượng lao động, tương đương gần 8.000 nhân viên, đồng thời tăng mạnh chi tiêu cho các dự án trí tuệ nhân tạo.

Sự xuất hiện của MCI vì thế càng làm gia tăng tâm lý lo ngại trong nội bộ rằng dữ liệu công việc của nhân viên đang được sử dụng để đào tạo các hệ thống AI có khả năng thay thế chính họ trong tương lai.

Động thái nhượng bộ mới nhất của Meta cho thấy ngay cả những tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới cũng đang phải tìm cách cân bằng giữa tham vọng phát triển AI và các vấn đề về quyền riêng tư, đạo đức cũng như niềm tin của người lao động trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo.