Great British Energy công bố kế hoạch tham vọng cho nguồn điện sạch trước 2030

Trong một bước đi mang tính quyết định hướng tới mục tiêu trung hòa carbon, Great British Energy đã công bố chiến lược 5 năm nhằm đẩy mạnh nguồn năng lượng tái tạo tại Anh. Theo kế hoạch, đến năm 2030 công ty đặt mục tiêu xây dựng tổng công suất phát điện và lưu trữ sạch đạt 15 gigawatt — đủ để cung cấp điện cho khoảng 10 triệu hộ gia đình trên toàn quốc. 

Dự án sẽ được thực hiện nhờ nguồn vốn kết hợp giữa đầu tư công và tư. Chính phủ Anh đã cam kết tài trợ 8,3 tỉ bảng, đồng thời GBE kỳ vọng huy động thêm khoảng 15 tỉ bảng từ các quỹ đầu tư tư nhân. Công ty sẽ đóng vai trò kép: vừa là nhà phát triển dự án, vừa là nhà đầu tư vốn chủ sở hữu. Mọi lợi nhuận thu được sẽ được tái đầu tư để mở rộng năng lực phát điện và lưu trữ hơn nữa. 

GBE đã xác định ba mảng ưu tiên gồm năng lượng do cộng đồng địa phương quản lý (community energy), phát triển các dự án mặt đất (onshore energy) và mở rộng năng lượng gió ngoài khơi (offshore wind). 

Ảnh: Transport + Energy

Ban lãnh đạo GBE cho biết họ kỳ vọng toàn bộ danh mục này sẽ bắt đầu sinh lợi vào năm 2030, đồng nghĩa với việc công ty không chỉ hỗ trợ quá trình chuyển đổi năng lượng mà còn đảm bảo tính bền vững về mặt kinh doanh. 

Kế hoạch không chỉ mang lại lợi ích về năng lượng sạch mà còn hứa hẹn tạo ra hơn 10.000 việc làm, đặc biệt tại các vùng vốn lệ thuộc vào dầu khí. Hơn 1.000 dự án năng lượng địa phương (community-driven) được hỗ trợ, giúp lan tỏa lợi ích đến cộng đồng ở nhiều khu vực. 

Việc GBE công bố kế hoạch này diễn ra trong bối cảnh Anh đang ráo riết thực hiện chiến lược “Clean Power 2030” — mục tiêu đảm bảo hệ thống điện chủ yếu dựa vào nguồn sạch và giảm đáng kể phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. 

Theo các phân tích độc lập, nếu các dự án tái tạo – đặc biệt là gió ngoài khơi, gió đất liền, năng lượng mặt trời – được triển khai mạnh mẽ, công suất tái tạo toàn quốc có thể tăng đáng kể trong thập kỷ tới, đưa Anh tiến gần hơn đến một hệ thống điện “sạch” bền vững. 

Ngoài ra, việc tăng cường nguồn cung năng lượng tái tạo, đi kèm với hệ thống lưu trữ phù hợp, có thể giúp ổn định giá điện, giảm chi phí dài hạn, đồng thời tạo ra cơ hội phát triển kinh tế ở nhiều địa phương, đặc biệt những vùng từng dựa nhiều vào ngành dầu khí. Điều này không chỉ tốt cho môi trường mà còn mang lại lợi ích xã hội rộng rãi như việc làm, thu nhập, phát triển cộng đồng.

Dù tham vọng lớn, thành công của kế hoạch phụ thuộc rất nhiều vào việc huy động vốn tư nhân như dự kiến. Nếu thiếu nguồn tài chính hoặc đầu tư chậm, mục tiêu 15 GW sẽ rất khó đạt được.

Bên cạnh đó, việc triển khai các dự án mới, đặc biệt là gió ngoài khơi đòi hỏi cơ sở hạ tầng lưới điện và khung pháp lý phù hợp để đảm bảo nguồn năng lượng tái tạo được hòa lưới ổn định. Nếu không, việc tích hợp quy mô lớn có thể gặp trở ngại.

Việc duy trì lợi nhuận và tái đầu tư một cách bền vững cũng là yếu tố then chốt: GBE cần đảm bảo rằng các dự án không chỉ khởi công mà còn vận hành hiệu quả, đồng thời mang lại lợi nhuận tái đầu tư để mở rộng quy mô.

Với kế hoạch vừa công bố, Great British Energy đang mở ra một chương mới cho năng lượng sạch ở Anh. Nếu thực hiện đúng và đủ, dự án có thể giúp nước này đáp ứng mục tiêu xanh trước 2030 — cung cấp điện cho hàng triệu hộ gia đình bằng nguồn tái tạo, tạo công ăn việc làm, thúc đẩy phát triển địa phương và giảm phát thải khí nhà kính.

Tuy nhiên, điều kiện để đạt được điều đó không hề đơn giản: cần có nguồn vốn mạnh, cơ sở hạ tầng phù hợp và cam kết lâu dài. Nếu những yếu tố này được đảm bảo, GBE có thể trở thành biểu tượng cho quá trình chuyển đổi năng lượng trên toàn Âu là minh chứng cho khả năng cân bằng giữa phát triển kinh tế, ổn định xã hội và bảo vệ môi trường.