EU đặt mục tiêu giảm phát thải 90% vào 2040 — bước tiến lớn trong nỗ lực chống biến đổi khí hậu

Vào đầu tháng 12 năm 2025, EU chính thức đạt được thỏa thuận sửa đổi European Climate Law, theo đó đặt mục tiêu giảm phát thải ròng khí nhà kính 90% vào năm 2040 so với mức phát thải năm 1990. Đây là mục tiêu trung gian nhưng mang tính ràng buộc pháp lý và tượng trưng cho tham vọng mạnh mẽ của khối này trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu. 

Quy định mới cho phép các quốc gia thành viên linh hoạt hơn trong cách đạt mục tiêu. Một phần của việc cắt giảm phát thải — tối đa 5% có thể được bù đắp thông qua mua tín chỉ carbon quốc tế từ các quốc gia khác bắt đầu từ năm 2036. Cơ chế này nhằm hỗ trợ các nước gặp khó khăn trong việc thực hiện cắt giảm lớn, đồng thời giúp bảo vệ khả năng cạnh tranh của nền công nghiệp châu Âu. 

Bên cạnh đó, khung pháp lý mới khuyến khích các quốc gia thành viên đầu tư mạnh vào các công nghệ sạch, năng lượng tái tạo và các biện pháp giảm phát thải trong mọi lĩnh vực kinh tế. Cơ chế đánh giá định kỳ hai năm một lần được thiết lập nhằm theo dõi tiến độ và điều chỉnh chính sách nếu cần thiết dựa trên dữ liệu khoa học, tình hình kinh tế và năng lực công nghiệp. 

Ảnh: Reccessary

Quyết định này được đánh giá là dấu mốc quan trọng, giúp EU củng cố vị thế lãnh đạo toàn cầu trong cuộc đấu tranh chống biến đổi khí hậu. Mục tiêu rõ ràng giúp doanh nghiệp và nhà đầu tư nhìn thấy lộ trình dài hạn, từ đó có thể định hướng đầu tư vào công nghệ xanh, năng lượng tái tạo, cải thiện hiệu quả sử dụng năng lượng và phát triển công nghiệp bền vững. Việc giảm phát thải mạnh cũng mang lại hy vọng bảo vệ môi trường, bảo đảm an toàn sinh thái và nâng cao chất lượng cuộc sống tại châu Âu.

Bên cạnh đó, mục tiêu 2040 là bước đệm then chốt hướng tới mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050 đã được EU cam kết trước đó. Với lộ trình này, EU hy vọng sẽ tạo ra sự chuyển đổi toàn diện về năng lượng, công nghiệp và xã hội — từ bỏ nhiên liệu hóa thạch, phát triển năng lượng sạch, giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu nhập khẩu, và góp phần ngăn chặn biến đổi khí hậu toàn cầu. 

Mặc dù mục tiêu được đánh giá cao, việc thực thi đặt ra không ít thách thức. Một số quốc gia thành viên lo ngại rằng cắt giảm phát thải sâu với tốc độ nhanh sẽ làm tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng tới tính cạnh tranh của doanh nghiệp và việc làm trong các ngành công nghiệp nặng. Vì vậy cơ chế linh hoạt như cho phép sử dụng tín chỉ carbon quốc tế được đưa vào như một biện pháp giảm áp lực nhưng cũng gây tranh luận về tính minh bạch và hiệu quả thực tế. 

Việc đánh đổi giữa phát triển công nghiệp, bảo đảm năng lượng, việc làm và trách nhiệm về môi trường là bài toán khó. Chuyển đổi sang kinh tế carbon thấp đòi hỏi đầu tư lớn vào công nghệ mới, cơ sở hạ tầng xanh, đồng thời đòi hỏi sự đồng thuận chính trị và hỗ trợ mạnh từ chính phủ.

Ngoài ra, việc sử dụng tín chỉ carbon quốc tế mặc dù giúp linh hoạt nhưng nếu không được kiểm soát nghiêm ngặt có thể làm giảm tính hiệu quả của mục tiêu giảm phát thải. Các nhà phê bình cảnh báo rằng tín chỉ kém chất lượng hoặc không minh bạch có thể tạo kẽ hở khiến mục tiêu chỉ mang tính hình thức. 

Với quyết định này, EU tiếp tục khẳng định vai trò đi đầu trong nỗ lực toàn cầu hướng tới giảm phát thải. Mục tiêu giảm 90% phát thải khí nhà kính vào 2040 là một chuẩn mực mới, thúc đẩy các quốc gia khác xem xét lại cam kết của mình.