Roche và lời cảnh báo về giá thuốc tại Thụy Sĩ sau thỏa thuận với Mỹ

Trong bối cảnh ngành dược toàn cầu đang trải qua những thay đổi mạnh mẽ về chính sách giá, giám đốc điều hành của Roche, ông Thomas Schinecker, mới đây đã đưa ra một cảnh báo đáng chú ý về triển vọng giá thuốc tại Thụy Sĩ. Phát biểu của ông thu hút sự quan tâm không chỉ của giới chuyên môn mà còn của các nhà hoạch định chính sách và người dân, bởi nó phản ánh tác động rộng hơn từ các thỏa thuận vừa đạt được giữa các công ty dược phẩm lớn và chính quyền Hoa Kỳ. 

Những thỏa thuận này, trong đó Roche và các hãng khác đồng ý giảm giá thuốc bán cho chương trình Medicaid của Mỹ nhằm giảm gánh nặng chi phí y tế cho người thu nhập thấp, được giới chức Mỹ xem là bước tiến quan trọng trong nỗ lực hạ nhiệt giá thuốc kê đơn. Tuy nhiên, theo ông Schinecker, việc chấp nhận cắt giảm giá tại thị trường Mỹ có thể kéo theo hệ quả là giá thuốc tương lai tại các quốc gia giàu có khác như Thụy Sĩ sẽ tăng lên. 

Nguyên lý mà CEO của Roche nhắc tới dựa trên cách Mỹ định hình lại tiêu chuẩn giá thuốc đối với các nước tham chiếu. Theo ông, chính quyền Washington muốn các quốc gia giàu hơn đóng góp nhiều hơn cho chi phí nghiên cứu và phát triển, thay vì áp dụng các biện pháp kiểm soát giá mà theo đó họ “lợi dụng” công nghệ và đổi mới sáng tạo đến từ Hoa Kỳ. Thụy Sĩ, với mức GDP trên đầu người cao hơn cả Mỹ, nằm trong số những nền kinh tế bị nhắc tới trong cách tiếp cận này. 

Ảnh: RTE

Ông Schinecker giải thích rằng, dù giá của các loại thuốc hiện có ở Thụy Sĩ sẽ không thay đổi ngay lập tức, hệ thống định giá mới sẽ áp dụng cho các loại thuốc mới ra mắt trong tương lai. Điều này có nghĩa là trong những năm tới, mỗi khi một liệu pháp mới được cấp phép và tung ra thị trường, giá bán tại Thụy Sĩ có thể được điều chỉnh lên cao hơn tương ứng với năng lực kinh tế của nước này. Đây là một cách “phân định đóng góp” dựa trênGDP mỗi đầu người nhằm tìm kiếm nguồn lực bền vững cho nghiên cứu thuốc mới. 

Tuyên bố của CEO Roche đã gây ra phản ứng tại Thụy Sĩ, nơi ngành dược đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế, góp phần tạo việc làm, xuất khẩu và nguồn thu thuế. Một số chính trị gia Thụy Sĩ bày tỏ lo ngại rằng giá thuốc tăng có thể ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thuốc của người dân, đặc biệt đối với các liệu pháp đắt tiền điều trị bệnh nghiêm trọng. Đồng thời, họ cũng quan tâm tới việc cân bằng giữa khuyến khích đổi mới công nghệ y dược và bảo đảm công bằng trong hệ thống y tế. 

Schinecker cũng cảnh báo rằng nếu Thụy Sĩ chọn cách không tăng giá thuốc mới theo định hướng của các nhà sản xuất, điều này có thể dẫn đến sự chậm trễ trong việc đưa thuốc mới vào thị trường nội địa. Các công ty dược phẩm có thể do dự khi triển khai sản phẩm ở những nơi mà giá bị kiểm soát chặt hơn, bởi họ lo ngại rằng nguồn lực để bù đắp chi phí nghiên cứu sẽ thiếu hụt. 

Những trao đổi và đề xuất xung quanh cơ chế định giá mới này cũng đang được đưa vào các cuộc đàm phán giữa chính quyền Bern và Washington, trong đó có việc bàn bạc để hoàn thiện thỏa thuận về thuế quan đã đạt được trước đó. Việc thiết lập một khung giá mang tính quốc tế hơn cho thuốc mới đang trở thành một trong những vấn đề cốt yếu trong đối thoại thương mại giữa hai bên. 

Việc Roche thừa nhận khả năng tăng giá thuốc tương lai tại Thụy Sĩ phản ánh một thực tế phức tạp mà ngành y dược đang đối mặt: làm thế nào để cân bằng được bài toán giữa chi phí đầu tư vào nghiên cứu và phát triển, quyền tiếp cận thuốc của người dân và áp lực từ các chính sách giá cả quốc tế. Thách thức này không chỉ diễn ra ở Thụy Sĩ mà còn lan rộng tới nhiều nước giàu khác, khi họ là những thị trường chủ chốt của các liệu pháp y tế tiên tiến và là đầu mối quan trọng trong hệ thống nghiên cứu thuốc toàn cầu. 

Phát biểu từ CEO Roche cho thấy những biến chuyển trong chính sách định giá thuốc sau các thỏa thuận Mỹ có thể tạo ra một xu hướng mới trong cách mà giá thuốc được xác định trên phạm vi toàn cầu, khiến các quốc gia phải xem xét lại vai trò và trách nhiệm đóng góp cho sự phát triển bền vững của ngành dược.