Ngành ô tô Đức chịu ảnh hưởng nặng nề từ thuế quan của chính quyền Tổng thống Donald Trump

By Bùi Thị Thanh Thảo

Ngành công nghiệp ô tô của Đức vốn là biểu tượng cho chất lượng, kỹ thuật và năng lực sản xuất toàn cầu. Tuy nhiên, một nghiên cứu vừa công bố cho thấy sự áp đặt thuế quan từ chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với ô tô châu Âu đã gây ra những hậu quả sâu rộng đối với xuất khẩu của Đức, làm giảm sức cạnh tranh của các hãng xe đến từ nền kinh tế xuất khẩu lớn nhất châu Âu.

Thuế quan bổ sung áp lên ô tô và linh kiện ô tô châu Âu vào giai đoạn 2018–2021 đã làm tăng chi phí xuất khẩu cho các nhà sản xuất Đức. Nghiên cứu chỉ ra rằng mức thuế này khiến giá ô tô Đức tại thị trường Hoa Kỳ tăng lên, khiến người tiêu dùng và các đại lý cân nhắc lại lựa chọn, từ đó giảm lượng xe nhập khẩu từ Đức so với các đối thủ không bị áp thuế. Điều này không chỉ tác động đến doanh số bán hàng mà còn ảnh hưởng tới chuỗi cung ứng, đầu tư và triển vọng phát triển của ngành trong dài hạn.

Một trong những hệ quả rõ nhất là sự giảm sút thị phần của các thương hiệu ô tô Đức tại Mỹ, vốn là thị trường xuất khẩu trọng điểm trong nhiều thập kỷ. Trước khi thuế quan mới được áp dụng, xe hơi của Đức — từ những mẫu sedan sang trọng đến các dòng SUV hiệu suất cao luôn được người tiêu dùng Mỹ ưa chuộng nhờ chất lượng, độ bền và giá trị thương hiệu vượt trội. Tuy nhiên, thuế nhập khẩu tăng thêm đã làm đội giá bán lẻ, tạo điều kiện cho các đối thủ từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ chiếm ưu thế hơn trong phân khúc cạnh tranh.

Ảnh: Euronews.com

Nghiên cứu còn chỉ ra rằng tác động của thuế quan không chỉ giới hạn ở thị trường Mỹ. Do hiệu ứng tâm lý và kỳ vọng giá, các nhà sản xuất Đức buộc phải điều chỉnh chiến lược giá và kế hoạch sản xuất ngay cả ở các thị trường khác, bởi sự giảm doanh số tại Mỹ tạo ra áp lực tổng thể lên hoạt động kinh doanh. Những điều chỉnh này dần dần tác động tới lợi nhuận, đầu tư cho đổi mới và định hướng phát triển sản phẩm, đặc biệt trong bối cảnh ngành ô tô toàn cầu đang trong giai đoạn chuyển dịch mạnh mẽ sang xe điện và công nghệ mới.

Ảnh hưởng càng trở nên nặng nề hơn khi xét tới đặc thù mối quan hệ kinh tế giữa Đức và Hoa Kỳ. Trước khi thuế quan được áp đặt, Mỹ là một trong những thị trường xuất khẩu chính của ô tô Đức. Mối liên kết này không chỉ mang lại doanh thu trực tiếp mà còn tạo ra việc làm và giá trị gia tăng cho chuỗi cung ứng ở nhiều khu vực của Đức. Cắt giảm thị phần tại thị trường này đồng nghĩa với những hệ lụy tiêu cực đối với công ăn việc làm trong ngành, từ các nhà máy lắp ráp đến các nhà cung cấp phụ tùng và dịch vụ hỗ trợ.

Tác động của chính sách thuế quan càng nổi bật trong bối cảnh ngành ô tô toàn cầu đang đối mặt với nhiều thách thức lớn như sự chuyển đổi sang xe điện, sự biến động của chuỗi cung ứng sau đại dịch và cạnh tranh từ các nhà sản xuất mới. Với chi phí sản xuất và đầu tư công nghệ tăng cao, bất kỳ yếu tố cản trở tiếp cận thị trường lớn như thuế quan đều có thể làm chậm quá trình đổi mới và tác động lên khả năng cạnh tranh dài hạn của các hãng xe Đức.

Tuy nhiên, cũng cần nhìn nhận rằng chiến lược công nghiệp của Đức không ngừng thích ứng. Trước những biến động từ thị trường quốc tế, nhiều hãng xe lớn như Volkswagen, BMW và Mercedes-Benz đã đẩy mạnh đầu tư vào công nghệ xe điện, kết nối và tự lái nhằm mở rộng cơ hội ở các thị trường khác. Bên cạnh đó, các liên minh sản xuất và chiến lược đa dạng hóa thị trường xuất khẩu cũng được thúc đẩy nhằm giảm sự phụ thuộc vào một thị trường duy nhất.

Nhìn chung, tác động của thuế quan Mỹ lên ngành ô tô Đức là một bài học sâu sắc về cách chính sách thương mại có thể định hình lại bức tranh kinh tế toàn cầu. Nó nhắc nhở các nhà hoạch định chính sách và doanh nghiệp rằng trong thế giới hội nhập, biện pháp bảo hộ tạm thời ở một thị trường lớn có thể tạo ra hệ quả lan tỏa trong nhiều khía cạnh của chuỗi giá trị sản xuất và kinh doanh. Đối với Đức, việc thích ứng, đổi mới và tìm kiếm những thị trường mới sẽ là điểm tựa để duy trì vị thế trong ngành ô tô thế giới trong thập kỷ tới.