Mercedes-Benz chấp nhận dàn xếp gần 150 triệu đô la vì cáo buộc gian lận khí thải diesel tại Mỹ

Mercedes-Benz vừa đồng ý trả 149,6 triệu đô la Mỹ để giải quyết một cuộc điều tra kéo dài liên quan tới cáo buộc các phương tiện diesel của hãng sử dụng phần mềm che giấu mức độ khí thải thực tế, gây ô nhiễm môi trường hơn nhiều so với giới hạn pháp luật cho phép. Thỏa thuận này được công bố bởi các tổng chưởng lý của 48 bang Hoa Kỳ, vùng Puerto Rico và Washington D.C., nhằm chấm dứt các khiếu nại dân sự về vi phạm luật bảo vệ môi trường và người tiêu dùng. 

Nguồn gốc của vụ việc nằm trong các cáo buộc rằng Mercedes-Benz đã trang bị phần mềm “defeat device” không công khai trong nhiều mẫu xe diesel bán tại Mỹ, từ năm 2008 tới 2017. Phần mềm này giúp xe vượt qua các bài kiểm tra khí thải một cách “trơn tru” nhưng lại giảm hiệu quả kiểm soát khí NOx (nitrogen oxides) trong điều kiện lái thực tế, khiến lượng khí thải có thể cao hơn giới hạn pháp luật tới 30–40 lần khi vận hành bình thường. Động thái đó đồng nghĩa với việc hãng từng quảng bá xe là “sạch” và “thân thiện môi trường” nhưng thực tế lại không tuân thủ tiêu chuẩn khí thải. 

Theo những điều khoản của thỏa thuận, Mercedes sẽ phải chi trả 120 triệu đô la ngay lập tức cho liên minh các bang tham gia dàn xếp, trong khi khoản còn lại gần 29,7 triệu đô la sẽ bị treo và có thể được giảm bớt dựa trên tiến trình sửa chữa hoặc thu hồi các xe còn hoạt động. Những chủ sở hữu xe đủ điều kiện sẽ được nhận khoản hỗ trợ 2 000 đô la cho mỗi xe nếu hợp tác trong chương trình sửa chữa hệ thống khí thải và phần mềm đã được phê duyệt, cùng với bảo hành mở rộng cho xe nâng cấp. 

Ảnh: The New York Times

Mercedes cho biết hãng không thừa nhận bất kỳ hành vi sai phạm nào và phủ nhận trách nhiệm pháp lý, nhưng việc đồng ý dàn xếp là một bước để khép lại hoàn toàn các tranh chấp pháp lý liên quan tới vụ “Dieselgate” ở Mỹ. Mercedes đã đặt trước khoản dự phòng tài chính đủ lớn để khắc phục chi phí này mà không ảnh hưởng tới lợi nhuận ròng của tập đoàn trong các báo cáo tài chính tới đây. 

Liên minh các bang đứng sau vụ việc đã nhấn mạnh rằng người tiêu dùng và môi trường đều chịu thiệt hại khi Mercedes quảng cáo xe diesel là “siêu sạch” trong khi chúng thải ra nồng độ chất gây ô nhiễm cao. Một phần số tiền dàn xếp sẽ được các bang như New York sử dụng để hỗ trợ các sáng kiến giảm ô nhiễm không khí và cải thiện chất lượng môi trường. 

Vụ dàn xếp này khiến nhiều người nhớ lại “Dieselgate” tại Volkswagen, nơi tập đoàn Đức này đã phải chịu các khoản phạt và bồi thường lên tới hàng chục tỷ đô la sau khi thừa nhận gian lận khí thải hồi năm 2015. Mercedes giờ đây cũng phải đối mặt với những thách thức pháp lý tương tự, trong khi nhiều hãng khác như Ford, Nissan hay Renault đang vướng các vụ kiện về khí thải ở nhiều nơi trên thế giới. 

Một điểm đáng chú ý là thỏa thuận không chỉ dừng lại ở tiền phạt mà còn áp đặt các yêu cầu về cải thiện công tác tuân thủ và giám sát nội bộ nhằm ngăn chặn tái diễn hành vi gian lận trong tương lai. Những điều khoản như vậy phản ánh xu hướng các cơ quan quản lý không chỉ nhắm tới bồi thường thiệt hại, mà còn đặt ra tiêu chuẩn minh bạch và trách nhiệm cao hơn cho các hãng ô tô trong việc quảng bá và chứng nhận hiệu suất môi trường của sản phẩm. 

Quyết định dàn xếp trị giá gần 150 triệu đô la giữa Mercedes-Benz và các bang Mỹ là bước kết thúc một chương tranh chấp kéo dài về khí thải diesel, đồng thời là lời nhắc mạnh mẽ dành cho toàn ngành công nghiệp ô tô về quyền lợi người tiêu dùng và trách nhiệm đối với môi trường trong bối cảnh phòng chống ô nhiễm và chuyển dịch sang năng lượng sạch.