Liên minh châu Âu siết chặt kiểm soát nhập khẩu nhựa để cứu ngành tái chế nội khối

Trong bối cảnh ngành tái chế nhựa tại châu Âu đang rơi vào cuộc khủng hoảng sâu rộng, Liên minh châu Âu (EU) đang chuẩn bị đề xuất một loạt biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn đối với nhựa nhập khẩu, nhằm hỗ trợ các nhà máy tái chế trong nước và tạo ra một môi trường cạnh tranh công bằng cho sản phẩm tái chế chất lượng cao. 

Ngành tái chế nhựa tại EU đã và đang chịu áp lực lớn do nhập khẩu nhựa giá rẻ từ bên ngoài khiến các cơ sở trong khối không thể cạnh tranh. Sự sụt giảm nhu cầu đối với sản phẩm tái chế, chi phí năng lượng tăng cao và sự lan rộng của nhựa nguyên sinh (virgin plastic) được đội giá thấp đã khiến hàng loạt nhà máy đóng cửa và làm mất đi lượng công suất tái chế tương đương hàng triệu tấn sản phẩm mỗi năm. Điều này không chỉ tác động đến hoạt động sản xuất mà còn đặt ra nguy cơ chậm trễ trong việc đạt các mục tiêu tái chế và giảm rác thải nhựa mà EU đã đề ra. 

Ảnh: WTVB

Trước thực trạng đó, Ủy ban châu Âu đang chuẩn bị trình các đề xuất pháp lý trong nửa đầu năm 2026 nhằm tăng cường kiểm soát nhập khẩu nhựa. Một trong những thay đổi lớn là yêu cầu tài liệu chứng minh nguồn gốc và quy trình tái chế rõ ràng cho tất cả lô hàng nhựa nhập khẩu vào EU. Điều này hướng tới ngăn chặn trường hợp nhựa nguyên sinh, vốn làm từ nhiên liệu hóa thạch, bị gắn nhãn là nhựa tái chế và nhập vào thị trường với giá rẻ hơn, gây khó khăn cho sản phẩm tái chế do các doanh nghiệp EU sản xuất. 

Bên cạnh đó, kế hoạch mới cũng bao gồm việc tạo ra mã hải quan riêng biệt cho nhựa tái chế và nhựa nguyên sinh, giúp cơ quan chức năng theo dõi sát sao dòng hàng nhập khẩu và giảm nguy cơ gian lận trên thị trường. EU sẽ tiến hành kiểm tra tại các nhà máy tái chế cả trong và ngoài châu Âu để đảm bảo rằng sản phẩm nhựa được chứng nhận là tái chế thực sự đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật. Cơ quan chức năng cũng sẽ tăng cường hỗ trợ các phòng thí nghiệm kiểm định độ xác thực của nhựa tái chế nhập khẩu. 

Ngoài ra, EU đang cân nhắc việc thành lập một lực lượng giám sát nhập khẩu trong năm 2026 để theo dõi dòng nhựa nhập khẩu và đánh giá thời điểm cần áp dụng biện pháp thương mại bổ sung nhằm bảo vệ ngành tái chế nội khối. EU đã áp đặt thuế chống bán phá giá đối với nhựa PET từ Trung Quốc nhằm giảm tác động của các lô hàng giá rẻ, nhưng các quốc gia thành viên như Pháp, Tây Ban Nha và Hà Lan đã kêu gọi nhiều hành động mạnh mẽ hơn để bảo vệ ngành công nghiệp nội địa. 

Những động thái này phản ánh một nhận thức ngày càng sâu sắc từ phía EU về vai trò then chốt của ngành tái chế trong xây dựng nền kinh tế tuần hoàn bền vững. Việc siết chặt kiểm soát nhựa nhập khẩu không chỉ nhằm bảo vệ các doanh nghiệp tái chế khỏi cạnh tranh không lành mạnh mà còn là nỗ lực để đảm bảo người tiêu dùng và các nhà sản xuất trong khối sử dụng nguyên liệu tái chế một cách minh bạch và đáng tin cậy, phù hợp với các mục tiêu về môi trường mà EU đã cam kết. 

Các kế hoạch kiểm tra và kiểm soát nhập khẩu nhựa mà EU đang hướng tới không chỉ là biện pháp kỹ thuật trong thương mại mà còn là bước đi chiến lược giúp ngành tái chế nhựa châu Âu vượt qua giai đoạn khó khăn, duy trì năng lực sản xuất và tiến tới một thị trường nguyên liệu bền vững hơn trong tương lai.