
Theo Japan Times, quyết định này được đưa ra chưa đầy hai giờ trước thời hạn mà Washington đặt ra cho Iran. Trước đó, Mỹ cảnh báo sẽ tiến hành các đòn tấn công quy mô lớn nếu Iran không mở lại tuyến hàng hải chiến lược này.
Động thái đảo chiều của ông Trump được cho là xuất phát từ những tín hiệu tích cực trong các nỗ lực ngoại giao, đặc biệt là vai trò trung gian của Pakistan khi kêu gọi Mỹ kéo dài thời hạn để tạo cơ hội đàm phán.
Theo các nguồn tin, quyết định gia hạn đi kèm điều kiện Iran phải cho phép nối lại hoạt động vận tải an toàn qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Song song với việc gia hạn tối hậu thư, Mỹ và Iran đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần nhằm hạ nhiệt căng thẳng sau nhiều tuần giao tranh.
Thỏa thuận này được coi là bước đi quan trọng giúp tránh nguy cơ xung đột lan rộng trong khu vực Trung Đông, đặc biệt khi trước đó hai bên liên tục có các động thái quân sự đáp trả lẫn nhau.
Iran được cho là đã đồng ý mở lại eo biển Hormuz dưới sự giám sát của lực lượng quân sự, trong khi Mỹ tạm dừng các kế hoạch tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng quan trọng của nước này.
Trong thời điểm này, Pakistan nổi lên như một bên trung gian then chốt trong quá trình hạ nhiệt căng thẳng. Lãnh đạo nước này đã trực tiếp đề nghị Washington kéo dài thời hạn và thúc đẩy đối thoại giữa hai bên.
Các cuộc đàm phán trực tiếp giữa Mỹ và Iran dự kiến sẽ được tổ chức tại Islamabad trong những ngày tới, mở ra khả năng tiến tới một thỏa thuận dài hạn hơn nếu các điều kiện ban đầu được đáp ứng.
Giới quan sát nhận định, việc gia hạn tối hậu thư chỉ giúp “mua thời gian” cho ngoại giao, trong khi những bất đồng cốt lõi giữa hai bên – bao gồm vấn đề hạt nhân, trừng phạt và hiện diện quân sự – vẫn chưa được giải quyết.
Thông tin về việc hoãn tấn công và đạt được thỏa thuận ngừng bắn đã ngay lập tức tác động đến thị trường quốc tế. Giá dầu giảm mạnh, trong khi thị trường chứng khoán có dấu hiệu phục hồi nhờ kỳ vọng xung đột không leo thang thêm.
Tuy vậy, các chuyên gia cảnh báo rằng rủi ro địa chính trị vẫn ở mức cao và bất kỳ sự đổ vỡ nào trong đàm phán cũng có thể khiến tình hình quay trở lại trạng thái căng thẳng ban đầu.