
Ảnh: Reuters
Theo báo cáo, trong hồ sơ gửi cơ quan quản lý Mỹ đầu năm 2026, Tesla cho biết không phải trả thuế thu nhập liên bang trong năm 2025. Điều này không phải ngoại lệ, khi trong gần 20 năm hoạt động, hãng xe điện này hầu như không phát sinh nghĩa vụ thuế liên bang dù ghi nhận doanh thu khoảng 264 tỷ USD tại thị trường Mỹ.
Một phần nguyên nhân đến từ các khoản khấu trừ do thua lỗ kéo dài trong giai đoạn đầu, cùng với các ưu đãi thuế dành cho doanh nghiệp năng lượng sạch. Tuy nhiên, Reuters cho biết còn một yếu tố khác ít được công bố trước đây.
Phân tích hồ sơ tài chính của Tesla và các công ty con tại nhiều quốc gia cho thấy hãng đã chuyển khoảng 18 tỷ USD lợi nhuận sang các đơn vị tại Hà Lan và Singapore – những nơi có chính sách thuế ưu đãi hơn.
Các chuyên gia thuế nhận định, nếu không có cấu trúc này, phần lợi nhuận trên nhiều khả năng sẽ bị đánh thuế tại Mỹ. Việc “dịch chuyển lợi nhuận” là một chiến lược phổ biến của các tập đoàn đa quốc gia nhằm tối ưu hóa chi phí thuế, dù gây nhiều tranh cãi. Reuters ước tính cơ chế này có thể đã giúp Tesla tiết kiệm ít nhất 400 triệu USD tiền thuế tại Mỹ.
Những phát hiện trên phần nào đi ngược với quan điểm công khai của Elon Musk. Trước đó, tỷ phú này từng cho biết ông thường từ chối các đề xuất tận dụng “lỗ hổng thuế”, cho rằng đây là hành vi “không nên làm”. Tuy nhiên, Reuters cho biết Tesla và cá nhân Musk không phản hồi các câu hỏi liên quan đến báo cáo điều tra này.
Các chuyên gia nhận định việc theo dõi dòng lợi nhuận của các tập đoàn đa quốc gia là rất khó do hệ thống pháp lý và quy định công bố thông tin khác nhau giữa các quốc gia.
Trong trường hợp của Tesla, một số đơn vị tại Hà Lan được cho là đóng vai trò trung gian tài chính, không có nhiều hoạt động thực tế nhưng vẫn ghi nhận doanh thu lớn. Ngoài ra, cấu trúc chia sẻ chi phí và quyền sở hữu trí tuệ giữa các công ty con cũng có thể là công cụ giúp chuyển lợi nhuận sang các khu vực có thuế suất thấp hơn.
Dữ liệu gần đây cho thấy Tesla có thể đang điều chỉnh cấu trúc tài chính. Năm 2025, khoảng 90% lợi nhuận của hãng được ghi nhận tại Mỹ, tăng mạnh so với mức 27% trước đó.
Các chuyên gia cho rằng sự thay đổi này có thể liên quan đến điều chỉnh chính sách hoặc chiến lược tài chính của doanh nghiệp. Tuy nhiên, những lợi ích thuế tích lũy từ các năm trước vẫn có thể tiếp tục được sử dụng trong tương lai.
Dù không có dấu hiệu vi phạm pháp luật, việc Tesla sử dụng các cấu trúc tài chính xuyên biên giới để giảm thuế một lần nữa làm dấy lên tranh luận về tính công bằng của hệ thống thuế toàn cầu. Trong bối cảnh các chính phủ siết chặt quản lý, những “chiến lược hợp pháp nhưng gây tranh cãi” như vậy có thể tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý.