Australia chi 7 tỷ USD mua tàu chiến Nhật Bản, phát tín hiệu giảm phụ thuộc vào Mỹ

Ảnh: Kyodo/AP 

Theo South China Morning Post, Australia và Nhật Bản đã có thoả thuận về việc cung cấp 11 tàu hộ vệ tàng hình lớp Mogami cho Hải quân Australia. Ba tàu đầu tiên sẽ được đóng tại Nhật Bản, dự kiến bàn giao từ năm 2029, trong khi phần còn lại sẽ được sản xuất tại Australia nhằm thúc đẩy công nghiệp quốc phòng nội địa. Đây được xem là thương vụ xuất khẩu quốc phòng lớn nhất của Nhật kể từ khi nước này nới lỏng các hạn chế về xuất khẩu vũ khí, đồng thời đánh dấu bước tiến lớn trong hợp tác quân sự song phương.

Điểm đáng chú ý là thỏa thuận này phản ánh xu hướng Australia tìm kiếm thêm đối tác an ninh ngoài Hoa Kỳ – quốc gia vốn là đồng minh truyền thống và trụ cột trong chiến lược quốc phòng của Canberra. Trong nhiều năm, Australia phụ thuộc đáng kể vào Mỹ về công nghệ quân sự và bảo đảm an ninh. Tuy nhiên, việc hợp tác sâu hơn với Nhật Bản cho thấy Canberra đang muốn xây dựng một mạng lưới đối tác đa dạng hơn để tăng tính tự chủ chiến lược.

Giới phân tích cho rằng đây không phải là sự “xa rời” Mỹ, mà là bước điều chỉnh nhằm giảm rủi ro khi môi trường an ninh khu vực ngày càng phức tạp. Sự gia tăng ảnh hưởng quân sự của Trung Quốc tại khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương là một trong những động lực chính thúc đẩy thỏa thuận này.

Australia đang trong quá trình nâng cấp mạnh mẽ hải quân, hướng tới mở rộng số lượng tàu chiến và tăng cường khả năng tác chiến trên biển nhằm bảo vệ các tuyến hàng hải quan trọng. Trong khi đó, Nhật Bản cũng đang từng bước rời xa chính sách quốc phòng mang tính “kiềm chế” sau Thế chiến II, mở rộng vai trò an ninh và tăng cường xuất khẩu thiết bị quân sự.

Dù có dấu hiệu đa dạng hóa, Australia và Nhật Bản vẫn là những đồng minh thân cận của Mỹ và cùng tham gia các cơ chế an ninh như nhóm “Bộ tứ” (Quad).

Thỏa thuận tàu chiến lần này vì vậy được xem là sự bổ sung cho cấu trúc liên minh hiện có, thay vì thay thế vai trò của Washington. Nó phản ánh một xu hướng rộng hơn: các quốc gia trong khu vực đang tìm cách tự tăng cường năng lực quốc phòng, đồng thời duy trì cân bằng giữa các cường quốc.

Thương vụ trị giá hàng tỷ USD không chỉ mang ý nghĩa kinh tế hay quân sự, mà còn cho thấy sự dịch chuyển trong cách các quốc gia định hình chiến lược an ninh.

Việc Australia tăng cường hợp tác với Nhật Bản cho thấy một mô hình mới đang hình thành: thay vì phụ thuộc vào một siêu cường duy nhất, các quốc gia đang xây dựng mạng lưới liên kết đa chiều để thích ứng với môi trường chính trị ngày càng cạnh tranh.