
Ảnh: REUTERS/Waseem Khan
Ngày 24/4, Israel và Lebanon đã nhất trí gia hạn thỏa thuận ngừng bắn thêm 3 tuần sau cuộc gặp cấp cao tại Nhà Trắng do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian. Đây được xem là nỗ lực nhằm hạ nhiệt căng thẳng tại khu vực biên giới Israel – Lebanon, nơi giao tranh giữa quân đội Israel và lực lượng Hezbollah do Iran hậu thuẫn đã kéo dài nhiều tuần qua.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy lệnh ngừng bắn vẫn mong manh khi các cuộc đụng độ lẻ tẻ và không kích vẫn tiếp diễn. Hezbollah thậm chí tuyên bố thỏa thuận này “không có ý nghĩa” do Israel vẫn tiến hành các hoạt động quân sự tại miền nam Lebanon.
Các chuyên gia nhận định, việc gia hạn ngừng bắn chỉ mang tính tạm thời, trong khi nguy cơ bùng phát xung đột toàn diện vẫn hiện hữu nếu các bên không đạt được thỏa thuận dài hạn. Song song với nỗ lực ổn định tình hình Lebanon, chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tập trung vào mục tiêu lớn hơn là đạt được một thỏa thuận toàn diện với Iran.
Ông Trump cho biết sẽ “chờ đợi thỏa thuận tốt nhất” thay vì vội vàng ký kết, nhấn mạnh rằng các điều khoản phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Mỹ, đặc biệt liên quan đến chương trình hạt nhân của Tehran.
Hiện tại, các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran vẫn gặp nhiều trở ngại. Iran từ chối đối thoại trực tiếp và yêu cầu các điều kiện riêng, trong khi Washington duy trì lập trường cứng rắn, bao gồm cả việc áp đặt phong tỏa và sức ép quân sự. Các cuộc tiếp xúc gián tiếp dự kiến diễn ra tại Pakistan với sự tham gia của các quan chức cấp cao hai bên, cùng sự hỗ trợ trung gian của một số quốc gia trong khu vực.
Căng thẳng tại Trung Đông hiện không chỉ giới hạn ở Israel và Lebanon mà còn lan rộng ra toàn khu vực, đặc biệt liên quan đến Iran và các tuyến vận tải chiến lược như eo biển Hormuz. Việc Iran kiểm soát hoặc gián đoạn hoạt động tại tuyến đường này đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn cung năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu tăng mạnh và gây biến động thị trường quốc tế.
Giới quan sát cho rằng tiến trình hòa bình tại Lebanon phụ thuộc lớn vào kết quả đàm phán Mỹ – Iran. Nếu không đạt được đột phá, nguy cơ xung đột lan rộng sẽ tiếp tục đe dọa an ninh khu vực và toàn cầu.
Dù việc gia hạn ngừng bắn được coi là tín hiệu tích cực ban đầu, nhưng những bất đồng sâu sắc giữa các bên khiến triển vọng hòa bình lâu dài vẫn rất mong manh. Trong khi Mỹ thúc đẩy giải pháp ngoại giao, các lực lượng trên thực địa vẫn duy trì hoạt động quân sự, làm suy yếu lòng tin và cản trở tiến trình đàm phán.
Giới phân tích nhận định, Trung Đông đang đứng trước bước ngoặt quan trọng: либо tiến tới một thỏa thuận toàn diện, либо tiếp tục rơi vào vòng xoáy xung đột kéo dài với hệ lụy khó lường.