Tòa án Tối cao Mỹ xem xét chặn làn sóng kiện tụng về thuốc diệt cỏ Roundup

Ảnh: AP Photo

Theo The Washington Post, Tòa án Tối cao Mỹ đang xem xét liệu luật liên bang có thể ngăn chặn các vụ kiện ở cấp bang liên quan đến sản phẩm thuốc diệt cỏ Roundup hay không. Vụ việc xoay quanh cáo buộc rằng nhà sản xuất – công ty Monsanto (nay thuộc Bayer) – đã không cảnh báo đầy đủ về nguy cơ ung thư từ sản phẩm này. Tranh chấp pháp lý đã kéo dài nhiều năm và liên quan tới hàng chục nghìn đơn kiện, với số tiền bồi thường lên tới hàng tỷ USD.

Trọng tâm của vụ việc là câu hỏi pháp lý: Liệu các bang có quyền yêu cầu cảnh báo bổ sung về nguy cơ ung thư? Hay quy định của liên bang đã đủ và có tính ràng buộc tuyệt đối?

Phía Bayer lập luận rằng luật liên bang về thuốc trừ sâu không cho phép các bang tự đặt ra yêu cầu nhãn cảnh báo khác với quy định của Cơ quan Bảo vệ Môi trường Mỹ (EPA).

Trong khi đó, nguyên đơn cho rằng các bang cần có quyền bảo vệ người tiêu dùng, đặc biệt khi có bằng chứng khoa học mới xuất hiện.

Một trong những yếu tố khiến vụ việc trở nên phức tạp là sự khác biệt trong đánh giá khoa học. EPA cho rằng hoạt chất glyphosate trong Roundup không có khả năng gây ung thư. Nhưng một cơ quan liên kết với Tổ chức Y tế Thế giới từng xếp chất này vào nhóm “có thể gây ung thư”.

Sự mâu thuẫn này đã trở thành cơ sở cho hàng loạt vụ kiện tại Mỹ trong những năm qua. Trong các phiên tranh luận, các thẩm phán cho thấy quan điểm chưa thống nhất.

Một số ý kiến lo ngại rằng nếu cho phép kiện tụng ở cấp bang, doanh nghiệp sẽ phải đối mặt với “ma trận quy định” khác nhau trên toàn quốc. Ngược lại, nhiều ý kiến cho rằng việc hạn chế các vụ kiện có thể khiến những rủi ro sức khỏe tiềm ẩn không được phát hiện kịp thời.

Phán quyết của Tòa án Tối cao, dự kiến được đưa ra trong thời gian tới, có thể ảnh hưởng đến hàng nghìn vụ kiện đang chờ xử lý. Đồng thời định hình lại trách nhiệm pháp lý của các công ty hóa chất và tác động đến cách quản lý và ghi nhãn sản phẩm tại Mỹ.

Đây cũng được xem là phép thử lớn đối với hệ thống bảo vệ người tiêu dùng trong bối cảnh khoa học và pháp luật chưa hoàn toàn đồng thuận.

Vụ kiện về Roundup không chỉ là tranh chấp giữa một doanh nghiệp và người tiêu dùng, mà còn là cuộc đối đầu giữa hai cách tiếp cận: Ưu tiên tính thống nhất của luật liên bang hay trao quyền linh hoạt cho các bang trong việc bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Quyết định của Tòa án Tối cao Mỹ vì vậy có thể tạo ra tiền lệ quan trọng, không chỉ với ngành hóa chất mà còn với toàn bộ hệ thống pháp lý liên quan đến trách nhiệm sản phẩm trong tương lai.