Nhật Bản đối diện khủng hoảng xã hội: Cha mẹ 80 tuổi vẫn nuôi con 50 tuổi

Ảnh: ShutterStock 

Theo báo cáo trên South China Morning Post, Nhật Bản hiện có khoảng 1,46 triệu người sống trong tình trạng “hikikomori” – tức rút lui khỏi xã hội, gần như không giao tiếp và tự cô lập trong thời gian dài.

Trước đây, hikikomori thường được xem là hiện tượng của thanh thiếu niên. Tuy nhiên, thực tế hiện nay đã thay đổi rõ rệt. Khảo sát cho thấy độ tuổi trung bình của nhóm này đã lên tới 36,9 tuổi. Đáng chú ý, hơn 43% trong số họ trên 40 tuổi và gần 13% đã ngoài 50. Điều này đồng nghĩa với việc một thế hệ “ẩn dật” đang già đi mà chưa từng thực sự hòa nhập trở lại xã hội.

Song song với đó, những người chăm sóc chính – phần lớn là cha mẹ – cũng đang ở độ tuổi cao. Trung bình, họ khoảng 66 tuổi. Trong nhiều trường hợp, cha mẹ đã ngoài 70–80 tuổi vẫn phải nuôi dưỡng con cái trưởng thành nhưng không có thu nhập, không giao tiếp xã hội và phụ thuộc hoàn toàn vào gia đình.

Thực trạng này làm dấy lên nỗi lo lớn: điều gì sẽ xảy ra khi “người chăm sóc cuối cùng” qua đời?

Nhật Bản vốn là một trong những quốc gia có tốc độ già hóa nhanh nhất thế giới. Trong bối cảnh đó, vấn đề hikikomori không chỉ là câu chuyện cá nhân hay gia đình, mà đang trở thành thách thức mang tính hệ thống.

Sự tồn tại của hơn 1 triệu người gần như “biến mất” khỏi đời sống xã hội đồng nghĩa với việc mất đi một lực lượng lao động tiềm năng, đồng thời tạo áp lực lớn lên hệ thống an sinh. Giới chuyên gia gọi đây là “bài toán 80–50” – khi cha mẹ ở tuổi 80 vẫn phải chăm sóc con cái ở tuổi 50, một vòng luẩn quẩn khó thoát ra.

Hiện tượng hikikomori được cho là bắt nguồn từ nhiều yếu tố: áp lực học tập và việc làm, thất bại trong xã hội cạnh tranh cao, vấn đề tâm lý, cũng như sự phụ thuộc kéo dài vào gia đình. Tuy nhiên, việc giải quyết không hề đơn giản. Nhiều người trong nhóm này đã sống tách biệt hàng chục năm, khiến việc tái hòa nhập trở nên vô cùng khó khăn.

Các tổ chức xã hội và chính phủ Nhật Bản đã triển khai một số chương trình hỗ trợ, nhưng quy mô và hiệu quả vẫn còn hạn chế so với mức độ nghiêm trọng của vấn đề.

Câu hỏi lớn nhất đặt ra hiện nay là: khi thế hệ cha mẹ già đi và không còn khả năng chăm sóc, ai sẽ hỗ trợ những người sống ẩn dật?

Trong một xã hội đang già hóa nhanh chóng như Nhật Bản, vấn đề này không chỉ là câu chuyện của từng gia đình, mà có thể trở thành khủng hoảng xã hội nếu không có giải pháp kịp thời và toàn diện.

Giới quan sát nhận định, hikikomori không còn là hiện tượng “bên lề”, mà đang phản ánh những áp lực sâu xa trong cấu trúc xã hội hiện đại – nơi không phải ai cũng có thể theo kịp nhịp sống cạnh tranh và kỳ vọng ngày càng cao.