Kỷ nguyên AI buộc Hàn Quốc tái định hình quan hệ lao động – doanh nghiệp

Ảnh: The Korea Times 

Theo tờ The Korea Times, khi AI và robot được dần áp dụng từ văn phòng đến nhà máy, các tranh chấp lao động truyền thống về lương thưởng đang dần nhường chỗ cho một câu hỏi lớn hơn: làm thế nào để chia sẻ lợi ích và rủi ro của cuộc cách mạng công nghệ mang tính bước ngoặt này.

Không giống những lo ngại trước đây mang tính lý thuyết, AI hiện đã bắt đầu ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường lao động Hàn Quốc. Dù chưa gây ra làn sóng sa thải quy mô lớn, công nghệ này đang âm thầm thu hẹp cơ hội việc làm đầu vào, đặc biệt với lao động trẻ, đồng thời làm gia tăng khoảng cách thu nhập giữa các nhóm kỹ năng khác nhau.

Các chuyên gia nhận định, nếu không có hệ thống đào tạo lại hiệu quả và mạng lưới an sinh phù hợp, sự bất bình đẳng có thể tiếp tục gia tăng trong những năm tới.

Một trong những vấn đề lớn nhất được chỉ ra là Hàn Quốc chưa có sự chuẩn bị đầy đủ cho quá trình chuyển đổi này. Các khung pháp lý, chính sách đào tạo và cơ chế bảo vệ người lao động vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của AI. Điều này khiến người lao động dễ rơi vào tâm lý phòng thủ, thậm chí phản đối tự động hóa – điều được xem là phản ứng “hợp lý” khi thiếu đảm bảo về tương lai.

Trong khi đó, doanh nghiệp lại chịu áp lực phải tăng tốc ứng dụng AI để duy trì sức cạnh tranh toàn cầu, đặc biệt trong các ngành mũi nhọn như sản xuất và bán dẫn.

Trước thực tế đó, giới chuyên gia cho rằng Hàn Quốc cần xây dựng một “thỏa thuận sinh tồn” mới giữa người lao động và doanh nghiệp. Theo đó, các bên cần thống nhất cách phân bổ lợi ích từ AI, đồng thời chia sẻ chi phí chuyển đổi – bao gồm đào tạo lại, hỗ trợ việc làm và đảm bảo an sinh cho những nhóm bị ảnh hưởng.

Nếu không đạt được sự đồng thuận này, nguy cơ xung đột lao động trong kỷ nguyên AI có thể trở nên gay gắt hơn so với các tranh chấp truyền thống.

Trong bối cảnh toàn cầu, Hàn Quốc đang đẩy mạnh chiến lược AI như một yếu tố sống còn của nền kinh tế. Chính phủ nước này đã thúc đẩy các chương trình chuyển đổi sản xuất bằng AI và robot, coi đây là chìa khóa để duy trì năng lực cạnh tranh dài hạn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo rằng nếu chỉ tập trung vào công nghệ mà bỏ qua yếu tố con người, quá trình chuyển đổi có thể dẫn đến bất ổn xã hội.

Kỷ nguyên AI đang đặt ra một bài toán khó: làm thế nào để vừa thúc đẩy đổi mới công nghệ, vừa đảm bảo công bằng xã hội. Hàn Quốc – một trong những quốc gia đi đầu về công nghệ – đang trở thành “phòng thí nghiệm” cho câu hỏi này.

Giới quan sát nhận định, cách nước này xử lý mối quan hệ giữa lao động và doanh nghiệp trong thời đại AI không chỉ quyết định tương lai kinh tế trong nước, mà còn có thể trở thành hình mẫu cho nhiều quốc gia khác đang bước vào cuộc cách mạng công nghiệp mới.