Ảnh: Reuters 

Theo truyền thông Ấn Độ, thỏa thuận được ký với The Good Rice Alliance (TGRA) – liên minh do Bayer phối hợp cùng GenZero của Temasek và Shell Nature-Based Solutions triển khai. Chương trình tập trung hỗ trợ nông dân giảm phát thải khí methane trong quá trình canh tác lúa nước.

Trong giai đoạn đầu, Amazon sẽ mua hơn 685.000 tấn tín chỉ carbon quy đổi CO2, tương ứng lượng khí thải được cắt giảm từ hoạt động sản xuất lúa. Thỏa thuận này được xem là bước đi nhằm giúp Amazon tiến gần hơn mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Canh tác lúa truyền thống thường yêu cầu ruộng bị ngập nước liên tục. Môi trường thiếu oxy này khiến vi khuẩn sản sinh lượng lớn methane – loại khí nhà kính có khả năng làm nóng Trái Đất mạnh gấp hơn 27 lần CO2 trong ngắn hạn.

Theo các nghiên cứu được dẫn lại trong dự án, trồng lúa hiện chiếm khoảng 8-10% lượng phát thải methane toàn cầu từ nông nghiệp. Ấn Độ – quốc gia sản xuất lúa lớn nhất thế giới – cũng nằm trong nhóm phát thải methane cao nhất toàn cầu.

Để giảm khí thải, TGRA đang khuyến khích nông dân áp dụng phương pháp “tưới ngập khô xen kẽ” (Alternate Wetting and Drying – AWD) và gieo sạ trực tiếp thay vì giữ ruộng ngập nước liên tục. Những kỹ thuật này giúp giảm methane, đồng thời tiết kiệm tới 30% lượng nước tưới.

Hiện chương trình đã hợp tác với hơn 13.000 nông dân nhỏ lẻ trên diện tích khoảng 35.000 ha tại nhiều bang của Ấn Độ. Nông dân được hỗ trợ kỹ thuật, giám sát đồng ruộng và nhận khuyến khích tài chính để thay đổi phương thức canh tác. Giới quan sát cho rằng thương vụ này cho thấy thị trường tín chỉ carbon đang mở rộng nhanh sang lĩnh vực nông nghiệp, thay vì chỉ tập trung vào năng lượng tái tạo như trước đây.

Nhiều tập đoàn công nghệ lớn đang đẩy mạnh mua tín chỉ carbon để bù đắp lượng phát thải từ trung tâm dữ liệu, logistics và hoạt động điện toán đám mây. Trước Amazon, Microsoft và Meta cũng đã ký nhiều thỏa thuận tín chỉ carbon quy mô lớn liên quan đến trồng rừng và cải tạo đất nông nghiệp.

Tuy nhiên, mô hình này vẫn gây tranh cãi. Một số chuyên gia và người dùng mạng xã hội cho rằng tín chỉ carbon có thể trở thành công cụ để các tập đoàn “mua quyền phát thải”, thay vì thực sự cắt giảm ô nhiễm từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Trên Reddit, nhiều ý kiến cũng đặt câu hỏi liệu khoản tiền từ thương vụ có thực sự đến tay nông dân hay phần lớn lợi nhuận sẽ thuộc về các tổ chức trung gian quản lý tín chỉ carbon.

Dù vậy, những người ủng hộ cho rằng nếu các chương trình như vậy giúp nông dân giảm chi phí sản xuất, tiết kiệm nước và duy trì phương pháp canh tác bền vững lâu dài, đây vẫn có thể là hướng đi tích cực cho cả môi trường lẫn sinh kế nông thôn.