
Ảnh: Reuters
Lễ duyệt binh 9/5 là một trong những sự kiện mang ý nghĩa biểu tượng lớn nhất tại Nga, nhằm tưởng niệm chiến thắng phát xít Đức trong Thế chiến II – cuộc chiến khiến khoảng 27 triệu công dân Liên Xô thiệt mạng. Những năm gần đây, Tổng thống Nga Vladimir Putin thường sử dụng sự kiện này để khơi dậy tinh thần dân tộc và thể hiện sức mạnh quân sự của Moscow.
Tuy nhiên, lễ duyệt binh năm nay không còn hình ảnh các đoàn xe tăng, tên lửa đạn đạo liên lục địa hay khí tài quân sự hạng nặng di chuyển qua Quảng trường Đỏ như thường lệ. Thay vào đó, Nga chỉ trình chiếu hình ảnh các hệ thống vũ khí hiện đại trên màn hình lớn, trong khi các đơn vị bộ binh diễu hành dưới sự giám sát an ninh nghiêm ngặt.
Reuters cho biết chính quyền Nga quyết định cắt giảm phần trình diễn khí tài vì lo ngại nguy cơ tấn công từ Ukraine. Trong những tháng gần đây, Moscow liên tục hứng chịu các vụ tập kích bằng máy bay không người lái nhằm vào thủ đô và nhiều cơ sở quân sự sâu trong lãnh thổ Nga.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cáo buộc Ukraine gia tăng “các hoạt động khủng bố” và cho biết mọi biện pháp đã được triển khai nhằm giảm thiểu rủi ro cho sự kiện.
Trong bài phát biểu tại lễ duyệt binh, ông Putin tiếp tục bảo vệ chiến dịch quân sự tại Ukraine, cho rằng Nga đang đối đầu với một “thế lực hiếu chiến được NATO hậu thuẫn”. Nhà lãnh đạo Nga khẳng định Moscow cuối cùng sẽ giành chiến thắng.
Buổi lễ năm nay còn có sự tham gia của binh sĩ Triều Tiên – dấu hiệu cho thấy quan hệ quân sự ngày càng sâu sắc giữa Moscow và Bình Nhưỡng. Một số lãnh đạo các nước đồng minh của Nga cũng xuất hiện tại sự kiện, dù quy mô khách mời quốc tế thấp hơn đáng kể so với lễ kỷ niệm 80 năm chiến thắng phát xít năm ngoái.
Lễ duyệt binh diễn ra trong bối cảnh Nga và Ukraine vừa đạt được thỏa thuận ngừng bắn tạm thời kéo dài 3 ngày do Tổng thống Mỹ Donald Trump làm trung gian. Hai bên cũng đồng ý trao đổi 1.000 tù binh mỗi phía.
Dù vậy, giới quan sát cho rằng không khí của Ngày Chiến thắng năm nay phản ánh rõ sự mệt mỏi vì chiến tranh trong xã hội Nga. Cuộc xung đột kéo dài đã khiến hàng trăm nghìn người thiệt mạng, gây tổn thất nặng nề cho kinh tế Nga và làm quan hệ giữa Moscow với châu Âu rơi xuống mức thấp nhất kể từ Chiến tranh Lạnh.
Một số tiếng nói theo chủ nghĩa dân tộc tại Nga cũng công khai chỉ trích cách Điện Kremlin điều hành chiến sự. Igor Girkin – cựu sĩ quan an ninh Nga đang bị giam giữ – nhận định cuộc khủng hoảng vẫn đang “ngày càng sâu sắc”, trong khi giới lãnh đạo dường như lo bảo vệ vị trí quyền lực hơn là giải quyết nguy cơ dài hạn đối với đất nước.
An ninh tại Moscow được siết chặt chưa từng có trong dịp lễ năm nay, nhiều tuyến đường trung tâm bị phong tỏa, lực lượng vũ trang được triển khai dày đặc và các dịch vụ internet di động bị hạn chế nhằm ngăn nguy cơ tấn công hoặc phá hoại.