
Ảnh: Reuters
Theo Reuters, tại lễ tốt nghiệp của Đại học Arizona mới đây, cựu CEO Google Eric Schmidt đã bị nhiều sinh viên la ó khi nhắc tới AI trong bài phát biểu. Ông mô tả AI là “cuộc cách mạng chưa từng có”, nhưng không khí trong khán phòng nhanh chóng trở nên căng thẳng khi nhiều sinh viên bày tỏ sự bất an về tương lai việc làm của họ.
Một sự việc tương tự cũng xảy ra tại Đại học Central Florida hôm 8/5, khi nữ doanh nhân Gloria Caulfield bị phản ứng dữ dội sau khi ca ngợi AI là “cuộc cách mạng công nghiệp tiếp theo”. Theo Reuters, nhiều sinh viên cho rằng các bài phát biểu kiểu này đang quá xa rời thực tế mà người trẻ phải đối mặt.
Làn sóng bất an xuất hiện trong bối cảnh hàng loạt tập đoàn lớn đang tăng tốc cắt giảm nhân sự để ứng dụng AI. Chỉ trong tuần này, ngân hàng Standard Chartered thông báo sẽ cắt hơn 7.000 việc làm do đẩy mạnh tự động hóa. Nhiều tập đoàn công nghệ như Meta, Amazon hay Block cũng đã tiến hành các đợt sa thải quy mô lớn liên quan đến chiến lược AI.
Theo khảo sát của Gallup được Reuters dẫn lại, gần một nửa người thuộc thế hệ Gen Z hiện cho rằng rủi ro từ AI lớn hơn lợi ích mà công nghệ này mang lại. Tỷ lệ người trẻ có cái nhìn tích cực về AI đang giảm nhanh, đặc biệt ở nhóm mới bước chân vào thị trường lao động.
Nhiều sinh viên và người trẻ lo ngại AI sẽ xóa sổ các công việc đầu vào – vốn là bước khởi đầu quan trọng để tích lũy kinh nghiệm nghề nghiệp. Trong khi đó, không ít doanh nghiệp đã sử dụng AI trong quy trình tuyển dụng, đánh giá ứng viên hoặc thay thế các vị trí hỗ trợ văn phòng.
Associated Press cho biết khoảng 70% sinh viên đại học Mỹ hiện xem AI là mối đe dọa với cơ hội việc làm tương lai của họ. Nhiều người cảm thấy mâu thuẫn khi trong thời gian học bị hạn chế dùng AI, nhưng sau khi tốt nghiệp lại được yêu cầu “phải thích nghi” với chính công nghệ đó để tồn tại trên thị trường lao động.
Reuters nhận định phản ứng tiêu cực của người trẻ không đồng nghĩa họ phản đối công nghệ. Thay vào đó, nhiều người cho rằng AI đang được triển khai quá nhanh trong khi xã hội chưa chuẩn bị đầy đủ về chính sách lao động, đào tạo kỹ năng và bảo vệ người lao động trước làn sóng tự động hóa.
Một số chính phủ bắt đầu lên tiếng về nguy cơ này. Tại Singapore, Phó Thủ tướng Gan Kim Yong mới đây kêu gọi các công ty tài chính sử dụng AI để tạo ra “các công việc tốt hơn”, thay vì chỉ cắt giảm nhân sự nhằm tiết kiệm chi phí.
Bên cạnh nỗi lo việc làm, AI cũng đang làm dấy lên hàng loạt tranh cãi khác như nguy cơ rò rỉ dữ liệu, lạm dụng công nghệ trong tấn công mạng hay sự phụ thuộc quá mức vào các hệ thống tự động. Báo cáo mới của Verizon cho thấy các vụ tấn công mạng liên quan đến AI đang gia tăng nhanh chóng trên toàn cầu.
Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng AI vẫn sẽ tiếp tục phát triển mạnh và thay đổi sâu sắc thị trường lao động trong thập niên tới. Vấn đề lớn nhất hiện nay là xã hội sẽ thích nghi với nó theo cách nào để người lao động, đặc biệt là thế hệ trẻ, không bị bỏ lại phía sau.