Nga tuyên bố hỗ trợ Cuba giữa lúc Mỹ gia tăng sức ép

Ảnh: Reuters 

Phát biểu ngày 21/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Nga Maria Zakharova cho biết Moscow sẽ “tích cực hỗ trợ nhân dân Cuba anh em” trong giai đoạn mà bà gọi là “vô cùng khó khăn”. Bà đồng thời lên án các biện pháp của Mỹ, cáo buộc Washington đang cố “đe dọa” và siết “vòng dây trừng phạt” quanh Cuba thông qua các biện pháp hạn chế đơn phương.

Tuyên bố của Nga được đưa ra chỉ một ngày sau khi Mỹ công bố các cáo buộc hình sự nhằm vào cựu Chủ tịch Cuba Raúl Castro. Theo Reuters, Bộ Tư pháp Mỹ cáo buộc ông Raúl Castro liên quan vụ bắn hạ hai máy bay của tổ chức lưu vong “Brothers to the Rescue” năm 1996 khiến 4 người Mỹ thiệt mạng. Đây được xem là bước leo thang mạnh nhất trong chiến dịch gây áp lực của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm vào Cuba kể từ đầu năm nay.

Trước đó, Washington cũng đã áp thêm nhiều lệnh trừng phạt nhằm vào giới lãnh đạo chính trị, quân đội và cơ quan tình báo Cuba. Mỹ đồng thời siết nguồn cung dầu cho đảo quốc này bằng cách gây áp lực lên các nước xuất khẩu nhiên liệu sang Havana.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio hôm 20/5 còn công khai đề nghị thiết lập “mối quan hệ mới” với người dân Cuba, nhưng đồng thời chỉ trích chính quyền Havana là nguyên nhân gây ra cuộc khủng hoảng điện, lương thực và nhiên liệu hiện nay.

Cuba đang trải qua một trong những cuộc khủng hoảng kinh tế và năng lượng nghiêm trọng nhất nhiều năm qua. Reuters và nhiều hãng tin quốc tế cho biết tình trạng thiếu nhiên liệu đã khiến Cuba liên tục mất điện diện rộng, nhiều nơi bị cắt điện tới hơn 20 giờ mỗi ngày. Hệ thống y tế, giao thông và du lịch cũng chịu ảnh hưởng nặng nề. Bộ trưởng Năng lượng Cuba Vicente de la O Levy từng thừa nhận nước này gần như cạn kiệt dầu diesel và dầu nhiên liệu do khó tiếp cận nguồn nhập khẩu.

Theo Reuters, Mỹ đã gây áp lực với Mexico, Venezuela và nhiều quốc gia khác nhằm hạn chế xuất khẩu dầu sang Cuba. Washington cũng đe dọa áp thuế với các nước tiếp tục cung cấp nhiên liệu cho Havana.

Trong bối cảnh bị cô lập ngày càng mạnh, Cuba đang nhận được sự hỗ trợ đáng kể từ Nga. Moscow thời gian qua đã gửi dầu thô, viện trợ nhân đạo và hỗ trợ tài chính cho Havana. Hồi cuối tháng 3, một tàu chở khoảng 100.000 tấn dầu Nga đã cập cảng Cuba nhằm giảm bớt tình trạng thiếu năng lượng trên đảo quốc này.

Điện Kremlin nhiều lần khẳng định Cuba là đồng minh lịch sử và phản đối điều mà Nga gọi là “can thiệp thô bạo” của Mỹ vào công việc nội bộ Havana.

Quan hệ giữa Nga và Cuba vốn có từ thời Chiến tranh Lạnh, khi Liên Xô là đồng minh lớn nhất của chính quyền Fidel Castro sau cuộc cách mạng năm 1959. Dù ảnh hưởng suy giảm sau khi Liên Xô tan rã, Moscow những năm gần đây đang từng bước khôi phục hiện diện tại khu vực Mỹ Latin.

Giới quan sát cho rằng việc Mỹ gia tăng sức ép lên Cuba trong khi Nga công khai hậu thuẫn Havana có thể khiến khu vực Caribe trở thành điểm nóng chính trị mới.

Liên Hợp Quốc cùng nhiều quốc gia đã bày tỏ lo ngại về tác động nhân đạo từ các biện pháp siết dầu mỏ đối với Cuba, đồng thời kêu gọi chấm dứt cấm vận kéo dài hàng chục năm qua.

Trong khi đó, chính quyền Cuba cáo buộc Washington đang tìm cách làm suy yếu chính quyền hiện tại thông qua “chiến tranh kinh tế”, còn Mỹ cho rằng các biện pháp trừng phạt nhằm thúc đẩy thay đổi chính trị và cải thiện nhân quyền tại quốc đảo này.