
Theo kết quả khảo sát của chính phủ Nhật Bản, trình độ tiếng Nhật của người nước ngoài có sự chênh lệch đáng kể tùy khu vực sinh sống. Những người ở vùng nông thôn thường ít có cơ hội học tập và tiếp xúc ngôn ngữ hơn so với các thành phố lớn như Tokyo hay Osaka.
Trong bối cảnh Nhật Bản ngày càng phụ thuộc vào lao động nước ngoài để giải quyết tình trạng thiếu hụt nhân lực, vấn đề ngôn ngữ đang trở thành bài toán cấp thiết đối với cả doanh nghiệp lẫn chính phủ. Số lao động nước ngoài tại Nhật đã tăng lên mức kỷ lục khoảng 2,6 triệu người vào năm 2025, đánh dấu năm tăng liên tiếp thứ 13.
Khảo sát của NHK trước đó cho thấy 92% doanh nghiệp lớn tại Nhật hiện chấp nhận tuyển dụng lao động nước ngoài, nhưng hơn một nửa số công ty được hỏi cho rằng cần cải thiện hệ thống đào tạo tiếng Nhật và kỹ năng nghề cho người lao động.
Không chỉ ảnh hưởng công việc, rào cản ngôn ngữ còn khiến nhiều người nước ngoài gặp khó khăn trong các thủ tục đời sống như khai thuế, bảo hiểm, y tế hay đăng ký cư trú. Theo một khảo sát của Bộ Lao động Nhật Bản, chỉ khoảng 17,6% lao động nước ngoài có thể giao tiếp tiếng Nhật trôi chảy.
Trước thực trạng này, chính phủ Nhật đang siết chặt hơn các yêu cầu ngôn ngữ đối với lao động nước ngoài. Từ tháng 4/2026, một số loại visa lao động chuyên môn bắt buộc ứng viên phải chứng minh trình độ tiếng Nhật tương đương JLPT N2 hoặc chuẩn CEFR B2.
Bên cạnh đó, Tokyo cũng đang xem xét triển khai các chương trình học tiếng Nhật và tìm hiểu văn hóa bắt buộc đối với người nước ngoài, thậm chí có thể đưa việc tham gia các khóa học này vào điều kiện xét cư trú lâu dài trong tương lai.
Giới chuyên gia nhận định Nhật Bản đang đứng trước bài toán khó: vừa cần thêm lao động nước ngoài để duy trì nền kinh tế già hóa, vừa phải tìm cách giúp họ hòa nhập tốt hơn với xã hội bản địa. Nếu không giải quyết được rào cản ngôn ngữ, nguy cơ cô lập xã hội và bất bình đẳng đối với cộng đồng nhập cư có thể ngày càng gia tăng.