Người Nhật thắt chặt chi tiêu khi giá gạo tăng cao kỷ lục

Theo khảo sát tiêu dùng thường niên do Bộ Nội vụ Nhật Bản công bố ngày 27/5, lượng gạo tiêu thụ bình quân đầu người trong tài khóa 2025 chỉ còn 4,435kg mỗi tháng, giảm 6,1% so với năm trước và là mức thấp nhất trong vòng 7 năm qua.

Đây được xem là dấu hiệu rõ rệt cho thấy người dân Nhật Bản đang phải điều chỉnh chi tiêu trước đà leo thang của giá lương thực, đặc biệt là mặt hàng gạo – vốn được coi là lương thực thiết yếu và mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc tại nước này.

Trong năm qua, giá gạo tại Nhật Bản liên tục tăng mạnh do ảnh hưởng của thời tiết cực đoan, sản lượng giảm và các chính sách kiểm soát sản xuất. Reuters cho biết giá một túi gạo 5kg từng vượt mốc 4.000 yen (khoảng 25 USD), cao gấp đôi so với năm 2024.

Không chỉ người tiêu dùng, các nhà hàng và đơn vị bán lẻ cũng gặp khó khăn vì chi phí tăng cao. Dữ liệu từ Bộ Nông nghiệp, Lâm nghiệp và Thủy sản Nhật Bản cho thấy lượng gạo tồn kho trong kho chứa đã tăng lên mức cao kỷ lục, phản ánh tình trạng người dân hạn chế mua do giá quá đắt đỏ.

Nhiều chuyên gia nhận định cuộc khủng hoảng giá gạo hiện nay bắt nguồn từ nhiều yếu tố cộng hưởng. Đợt nắng nóng gay gắt trong các mùa hè gần đây làm giảm năng suất lúa, trong khi chính sách kiểm soát diện tích canh tác kéo dài nhiều năm khiến nguồn cung không theo kịp nhu cầu.

Áp lực giá cả cũng đang tạo ra ảnh hưởng lớn về mặt chính trị. Theo Reuters, sự bất mãn của cử tri trước giá gạo tăng cao từng góp phần khiến chính quyền tiền nhiệm chịu nhiều chỉ trích, buộc chính phủ Nhật Bản phải tung dự trữ quốc gia nhằm hạ nhiệt thị trường.

Dù giá gạo đã có dấu hiệu giảm nhẹ trong những tháng gần đây, mức giá hiện tại vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước khủng hoảng. Một số người dân Nhật Bản thậm chí chuyển sang sử dụng các loại gạo nhập khẩu hoặc thay đổi khẩu phần ăn để tiết kiệm chi phí.

Giới phân tích cho rằng Nhật Bản sẽ cần cải tổ sâu rộng chính sách nông nghiệp nếu muốn ổn định thị trường gạo trong dài hạn. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng tác động mạnh đến sản xuất nông nghiệp, bài toán an ninh lương thực đang trở thành thách thức lớn đối với nền kinh tế lớn thứ tư thế giới.