Giới trẻ Trung Quốc chi tiền để thuê bạn đồng hành, thúc đẩy nền kinh tế “bầu bạn” trị giá 74 tỷ USD

Ảnh: Reuters 

Từ leo núi, du lịch, chạy bộ cho đến ăn lẩu hay dạo phố, các dịch vụ “bạn đồng hành theo yêu cầu” đang bùng nổ tại quốc gia tỷ dân, tạo nên một ngành kinh tế mới được ước tính có quy mô lên tới khoảng 500 tỷ nhân dân tệ (tương đương 74 tỷ USD) trong năm 2025. Tại núi Thái Sơn, một trong những danh thắng nổi tiếng nhất Trung Quốc, du khách hiện có thể dễ dàng thuê người đồng hành để cùng leo núi, mang đồ, chụp ảnh và trò chuyện trên suốt hành trình.

Dịch vụ này chỉ là một phần của xu hướng đang phát triển mạnh tại Trung Quốc. Trên các nền tảng mạng xã hội, nhiều bạn trẻ quảng cáo dịch vụ đồng hành với những lời giới thiệu như mang lại “giá trị cảm xúc”, hỗ trợ tinh thần hoặc đơn giản là giúp khách hàng cảm thấy bớt cô đơn.

Các chuyên gia cho rằng hiện tượng này phản ánh sự thay đổi sâu sắc trong đời sống xã hội Trung Quốc. Ngày càng nhiều người trẻ rời quê hương đến các thành phố lớn học tập và làm việc, sống xa gia đình trong khi thời gian dành cho các mối quan hệ cá nhân ngày càng hạn hẹp.

Bên cạnh đó, áp lực cạnh tranh nghề nghiệp, chi phí sinh hoạt cao và sự thu hẹp của các mạng lưới xã hội truyền thống khiến không ít người gặp khó khăn trong việc duy trì các mối quan hệ thân thiết.

Sau khi xuất ngũ vào năm 2022, anh Trần Văn Hân (Chen Wenxin) đã thành lập một công ty chuyên cung cấp dịch vụ đồng hành leo núi tại tỉnh Sơn Đông. Ban đầu, đội ngũ của anh chỉ có chưa đến 10 người. Đến nay, công ty đã mở rộng lên khoảng 370 nhân viên. Mức phí cho một chuyến đồng hành leo núi Thái Sơn vào ban ngày vào khoảng 800 nhân dân tệ (gần 116 USD).

Không chỉ leo núi, nhiều sinh viên và lao động tự do cũng kiếm thêm thu nhập bằng cách trở thành bạn đồng hành du lịch, hướng dẫn tham quan hoặc đơn giản là cùng khách hàng dùng bữa.

Đường Quân Tinh (Tang Junxing), 24 tuổi, sinh viên tại Quế Lâm, cho biết công việc bắt đầu khi một giảng viên đại học thuê anh lái xe trong chuyến du lịch kéo dài một tuần. Từ trải nghiệm đó, anh nhận ra nhu cầu thực tế của thị trường.

Hiện mỗi tháng, nam sinh này có thể kiếm được từ 3.000 đến 5.000 nhân dân tệ nhờ công việc đồng hành du lịch. Theo anh, phần lớn khách hàng là nữ giới và nhu cầu lớn nhất của họ không phải là hỗ trợ kỹ thuật mà là cảm giác được quan tâm, trò chuyện và chia sẻ trong suốt chuyến đi.

Theo các nhà tâm lý học, sức hút của những dịch vụ này nằm ở cảm giác chắc chắn mà chúng mang lại. Bà Sami Wong, chuyên gia tâm lý đồng thời là Giám đốc điều hành công ty nghiên cứu 3Drips Psychology, nhận định việc xây dựng các mối quan hệ xã hội trong đời thực đòi hỏi nhiều thời gian, cảm xúc và nỗ lực nhưng kết quả lại không thể đoán trước. Trong khi đó, các dịch vụ đồng hành trả phí giúp khách hàng tránh được nỗi lo bị từ chối hoặc bị bỏ rơi. “Khi trả tiền cho dịch vụ này, khách hàng luôn nhận được lời đồng ý”, bà Wong nhận xét.

Nhiều chuyên gia cho rằng nhu cầu về “tiêu dùng cảm xúc” đang trở thành một động lực mới của nền kinh tế Trung Quốc. Người tiêu dùng ngày nay không chỉ chi tiền cho sản phẩm hay dịch vụ hữu hình mà còn sẵn sàng trả giá cho những trải nghiệm mang lại sự thoải mái, kết nối và giá trị tinh thần. Sự phát triển của nền kinh tế bầu bạn cũng diễn ra trong bối cảnh thị trường lao động Trung Quốc đang trải qua nhiều biến động.

Dữ liệu chính thức cho thấy nước này hiện có hơn 200 triệu lao động làm việc theo hình thức linh hoạt hoặc tự do. Nhiều người trẻ lựa chọn các công việc trên nền tảng số như giao hàng, gọi xe công nghệ hoặc các dịch vụ cá nhân để tạo thêm thu nhập trong bối cảnh cơ hội việc làm ổn định không còn dồi dào như trước.

Các nhà phân tích nhận định Trung Quốc đang chứng kiến sự chuyển dịch từ mô hình tiêu dùng truyền thống sang những hình thức chi tiêu dựa trên cảm xúc và trải nghiệm. Điều này không chỉ xuất hiện trong lĩnh vực đồng hành mà còn ở các ngành như thú cưng, đồ chơi sưu tầm, giải trí hay các dịch vụ chăm sóc tinh thần.

Dù vậy, một số chuyên gia cảnh báo rằng các mối quan hệ được xây dựng hoàn toàn dựa trên giao dịch tài chính khó có thể thay thế những kết nối xã hội thực sự. Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều người trẻ đang vật lộn với cảm giác cô đơn giữa các đô thị đông đúc, nền kinh tế bầu bạn vẫn được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng trong những năm tới như một lời đáp cho nhu cầu được lắng nghe, chia sẻ và đồng hành của con người hiện đại.