Hàng trăm người Kenya biểu tình phản đối kế hoạch lập khu cách ly Ebola của Mỹ

Ảnh: Reuters 

Theo Reuters, cuộc biểu tình diễn ra ngày 1/6 chỉ vài ngày sau khi Tòa án Tối cao Kenya ra lệnh tạm thời đình chỉ dự án để xem xét các khiếu kiện pháp lý liên quan. Dự án là kế hoạch của Mỹ về việc xây dựng một cơ sở cách ly 50 giường tại căn cứ không quân ở Laikipia nhằm tiếp nhận những công dân Mỹ đã tiếp xúc với virus Ebola nhưng chưa xuất hiện triệu chứng bệnh.

Giới chức Mỹ cho biết cơ sở này là một phần trong chiến lược ứng phó với đợt bùng phát Ebola đang diễn biến nghiêm trọng tại miền đông Cộng hòa Dân chủ Congo (DRC) và một số khu vực lân cận. Tuy nhiên, kế hoạch đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ từ người dân địa phương.

Các hình ảnh do Reuters ghi nhận cho thấy người biểu tình tập trung gần căn cứ không quân, thổi còi, dựng rào chắn trên đường và đốt vật cản để ngăn phương tiện lưu thông. Một số kênh truyền hình Kenya cũng phát sóng cảnh người dân tụ tập bên ngoài khu vực căn cứ trong khi lực lượng quân đội tăng cường hiện diện.

Ông Patrick Wahome, một trong những người tổ chức biểu tình, cho rằng việc đặt cơ sở cách ly tại Nanyuki có thể đẩy cộng đồng địa phương vào tình thế rủi ro. “Nanyuki là một thị trấn rất nhỏ. Các quân nhân làm việc tại căn cứ sống cùng cộng đồng chúng tôi. Con cái chúng tôi học chung trường. Nếu có người nhiễm bệnh thì tất cả đều có nguy cơ bị ảnh hưởng”, ông nói với Reuters.

Hôm 29/5, Tòa án Tối cao Kenya đã ra lệnh tạm thời đình chỉ việc triển khai cơ sở cách ly sau khi Viện Katiba – một tổ chức pháp lý tại Kenya – đệ đơn kiện chính phủ. Theo hồ sơ vụ kiện, kế hoạch này có thể gây nguy hiểm cho sức khỏe cộng đồng và làm dấy lên các vấn đề liên quan đến quyền được bảo vệ sức khỏe, quyền được tham gia giám sát các quyết định công cộng cũng như trách nhiệm giải trình của chính phủ.

Thẩm phán Patricia Nyaundi yêu cầu chính phủ Kenya không được tiếp nhận bất kỳ cá nhân nào đã tiếp xúc hoặc nhiễm Ebola theo thỏa thuận với Mỹ cho đến khi vụ việc được xem xét đầy đủ tại tòa. Phiên điều trần tiếp theo dự kiến diễn ra trong tháng 6.

Bên cạnh đó, nghiệp đoàn y tế lớn nhất Kenya cũng yêu cầu chính phủ công khai toàn bộ nội dung thỏa thuận với Mỹ, đồng thời cảnh báo khả năng tiến hành các hoạt động phản đối nếu không nhận được câu trả lời thỏa đáng.

Dù tòa án đã ra lệnh tạm dừng, Reuters cho biết các hoạt động chuẩn bị tại khu vực căn cứ vẫn dường như tiếp tục diễn ra. Nhiều máy bay quân sự được ghi nhận cất hạ cánh tại Nanyuki trong những ngày cuối tuần. Một máy bay vận tải quân sự C-130 của Mỹ cũng xuất hiện tại khu vực này hôm 30/5 theo dữ liệu từ hệ thống theo dõi chuyến bay Flightradar24.

Các nguồn tin ngoại giao và chuyên gia nhận định đây có thể là một phần trong công tác chuẩn bị cho cơ sở cách ly bất chấp những tranh cãi pháp lý đang diễn ra.

Trước đó, giới chức Mỹ cho biết hơn 30 nhân viên thuộc Cơ quan Y tế Công cộng Mỹ đã được huấn luyện và điều động tới Kenya để hỗ trợ vận hành cơ sở này. Kế hoạch xây dựng cơ sở cách ly được đưa ra trong bối cảnh đợt bùng phát Ebola tại miền đông Congo tiếp tục diễn biến phức tạp.

Theo Reuters, kể từ giữa tháng 5, đã ghi nhận hơn 1.000 ca nghi nhiễm và xác nhận mắc Ebola cùng khoảng 246 trường hợp tử vong. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo con số thực tế có thể còn cao hơn do việc phát hiện ca bệnh chậm và khó truy vết tại các khu vực xảy ra xung đột vũ trang.

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định cơ sở tại Kenya sẽ giúp những công dân Mỹ có nguy cơ phơi nhiễm được theo dõi và tiếp cận chăm sóc y tế nhanh hơn, đồng thời hạn chế nguy cơ đưa các ca Ebola vào lãnh thổ Mỹ.

Tuy vậy, nhiều chuyên gia y tế và tổ chức xã hội tại Kenya cho rằng kế hoạch này cần được xem xét kỹ lưỡng hơn để bảo đảm lợi ích sức khỏe cộng đồng và tránh làm gia tăng tâm lý lo ngại trong dân cư địa phương.