Người trẻ tìm lời khuyên sức khỏe trên TikTok, Instagram: Chuyên gia cảnh báo rủi ro

Ảnh: AP Photo 

Theo khảo sát mới của Pew Research Center được AP dẫn lại, khoảng 40% người trưởng thành Mỹ – và gần một nửa nhóm dưới 50 tuổi – thường xuyên tiếp cận thông tin sức khỏe từ mạng xã hội hoặc podcast.

Tuy nhiên, khi nghiên cứu hơn 6.800 influencer về lĩnh vực sức khoẻ có trên 100.000 người theo dõi, Pew phát hiện chỉ khoảng 4/10 người tự nhận có nền tảng chuyên môn y tế. Nhiều người khác mô tả bản thân là huấn luyện viên (coach), doanh nhân hoặc chia sẻ dựa trên trải nghiệm cá nhân.

Courtney Babilya – chuyên gia tập luyện y khoa và HLV cá nhân có hơn 430.000 người theo dõi Instagram – cảnh báo nhiều người chỉ sau một trải nghiệm cá nhân đã tự nhận làm “coach”. “Có người sinh con xong lập tức trở thành pregnancy coach”, cô nói. Babilya nhấn mạnh từ “coach” chủ yếu là mô hình kinh doanh chứ không phải bằng chứng về đào tạo chuyên môn.

Các chuyên gia cho rằng dấu hiệu đáng tin đầu tiên là influencer công khai rõ bằng cấp, chứng chỉ hoặc nơi đào tạo trên hồ sơ cá nhân. Tuy nhiên thực tế, khoảng 16% wellness influencer thậm chí không công khai bất kỳ chứng chỉ hay nền tảng chuyên môn nào.

Có thể thấy, thuật toán TikTok và Instagram có thể khiến người dùng liên tục bị “bơm” nội dung về body, gym và giảm cân sau chỉ vài lượt xem. Điều này đang tạo áp lực ngoại hình lớn lên thanh thiếu niên, đặc biệt là nam giới trẻ tuổi.

Một số nghiên cứu phát hiện: Nhiều hình ảnh fitness trên mạng đã qua chỉnh sửa hoặc dùng AI; Nội dung tập luyện thường cổ vũ hình thể khó đạt được tự nhiên; Lời khuyên về ăn kiêng và sản phẩm chức năng đôi khi trái với hướng dẫn y tế chính thống. Scott Griffiths – chuyên gia nghiên cứu về rối loạn hình thể tại Đại học Melbourne – cảnh báo việc liên tục tiếp xúc với cơ thể “hoàn hảo” có thể khiến người trẻ gắn giá trị bản thân với ngoại hình.

Dù vậy, nhiều người dùng cho biết các nội dung sức khoẻ trên TikTok hay Instagram giúp họ hiểu hơn về sức khỏe tinh thần, tập luyện và xây dựng thói quen sống lành mạnh.

Các influencer như Whitney Simmons hay LeanBeefPatty hiện thu hút hàng triệu người theo dõi nhờ cách tiếp cận tích cực, chú trọng cân bằng giữa thể chất và tinh thần. Tuy nhiên, AP cho biết khoảng 1/10 người được khảo sát nói họ cảm thấy “bối rối hơn” sau khi theo dõi quá nhiều lời khuyên sức khỏe trên mạng xã hội.

Một số nội dung viral như thói quen dậy từ 4h sáng, tắm nước đá nhiều lần hay chế độ ăn cực đoan cũng gây tranh cãi vì bị cho là tạo kỳ vọng phi thực tế.

Các chuyên gia khuyến nghị người dùng nên kiểm tra bằng cấp và chứng chỉ của influencer và cần cảnh giác với nội dung gây sợ hãi hoặc hứa hẹn “thay đổi thần tốc”. Hơn nữa, cần chú ý xem influencer có đang bán sản phẩm, thực phẩm bổ sung hay khóa học hay không.

Theo AP, người dùng nên ưu tiên tham khảo bác sĩ, chuyên gia dinh dưỡng hoặc chuyên gia tâm lý được cấp phép trước khi áp dụng bất kỳ chế độ ăn, luyện tập hay phương pháp chăm sóc sức khỏe nào bắt nguồn từ TikTok hoặc Instagram.