Mới đây, National Energy System Operator (NESO) — cơ quan quản lý hệ thống năng lượng quốc gia của Vương quốc Anh — đã công bố báo cáo đầu tiên về an ninh cung cấp khí tự nhiên, trong đó đưa ra cảnh báo rằng quốc gia này có thể phải đối mặt với những “rủi ro ngày càng hiện hữu” về nguồn cung khí đốt vào mùa đông trong những năm tới.
Theo NESO, mặc dù nhu cầu khí đốt theo năm nhìn chung có xu hướng giảm do quá trình chuyển đổi năng lượng và sử dụng nguồn tái tạo, song nhu cầu đỉnh — tức lượng khí cần vào những ngày lạnh giá hoặc khi nguồn năng lượng tái tạo như gió, mặt trời sụt giảm — lại giảm chậm hơn nhiều. Điều này có thể dẫn tới nguy cơ thiếu hụt khí đốt vào các thời điểm cao điểm nếu chuỗi cung ứng bị gián đoạn hoặc hạ tầng khí đốt không đảm bảo.

Ảnh: Bloomberg.com
Báo cáo phân tích các kịch bản cho mùa đông 2030/31 và 2035/36, cho thấy dù Anh sẽ tiếp tục dựa vào một “giỏ” nguồn cung hỗn hợp — từ sản xuất trong nước, khí nhập khẩu từ Na Uy, khí hóa lỏng (LNG), đường ống châu Âu, lưu trữ và sinh khí (biomethane) — song khai thác từ khu vực biển Bắc (UK Continental Shelf) được dự đoán sẽ tiếp tục giảm sút.
NESO nhấn mạnh rằng để giữ vững an ninh năng lượng, Anh cần nhanh chóng thực hiện các biện pháp như tối ưu hóa hạ tầng hiện có, phát triển thêm nguồn cung thay thế và giảm nhu cầu khí vào những ngày lạnh giá. Trong lời phát biểu của Giám đốc năng lượng của NESO, ông nhấn mạnh rằng khí đốt vẫn “là thành phần then chốt để giữ ấm nhà cửa, duy trì công nghiệp và phát điện khi năng lượng tái tạo không đủ đáp ứng”.
Nhưng rủi ro lớn hơn nằm ở các kịch bản bất thường: nếu có sự cố với một công trình khí đốt quan trọng — như đường ống chính, terminal LNG hoặc kho lưu trữ — thì ngay cả trong các kịch bản dự báo tới 2030 cũng có thể xảy ra thiếu hụt, kể cả khi tổng cầu không tăng đột biến.
Cảnh báo từ NESO đặt ra thách thức không nhỏ cho Chính phủ Anh — trong bối cảnh quốc gia này đang hướng tới mục tiêu “net-zero” và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Việc từ bỏ khai thác dầu khí tại biển Bắc, cùng với kế hoạch dần loại bỏ nhiên liệu hoá thạch, khiến hệ thống cung ứng khí đốt phải tìm cách thích nghi nhanh.
Trong bối cảnh thiếu khí đốt có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt, sản xuất và giá năng lượng — nhất là vào mùa đông giá lạnh — báo cáo của NESO như một hồi chuông cảnh tỉnh. Nó nhắc rằng, dù ưu tiên phát triển năng lượng sạch, Anh vẫn cần bảo đảm mạng lưới cung ứng an toàn, đa dạng nguồn và dự phòng linh hoạt, để không đánh đổi an ninh năng lượng lấy tiến trình chuyển đổi xanh.