Argentina nới luật khai thác khoáng sản gần sông băng, làm dấy lên lo ngại về an ninh nguồn nước toàn cầu

Ảnh: AFP 

Theo SCMP, Argentina hiện sở hữu khoảng 16.000 sông băng với tổng diện tích hơn 8.400 km². Các khối băng này không chỉ là nguồn dự trữ nước ngọt quan trọng mà còn đóng vai trò duy trì hệ sinh thái, nông nghiệp và nguồn cung nước cho nhiều khu vực rộng lớn tại Nam Mỹ.

Trước đây, Luật Bảo vệ Sông băng được Argentina ban hành năm 2010 nghiêm cấm các hoạt động khai thác mỏ, dầu khí hoặc công nghiệp tại khu vực sông băng và vùng băng vĩnh cửu xung quanh. Tuy nhiên, Quốc hội Argentina mới đây đã thông qua sửa đổi luật, cho phép các tỉnh tự quyết định khu vực nào cần bảo vệ và khu vực nào có thể khai thác khoáng sản.

Quyết định này mở đường cho việc tiếp cận các mỏ vàng, đồng, lithium và molybdenum vốn nằm dưới các vùng băng ở Andes. Chính phủ của Tổng thống Javier Milei cho rằng đây là bước đi cần thiết để thúc đẩy đầu tư nước ngoài và tận dụng “cơ hội vàng” từ nhu cầu khoáng sản phục vụ chuyển đổi năng lượng toàn cầu.

Bộ trưởng Khai khoáng Argentina Luis Lucero cho biết nước này kỳ vọng xuất khẩu lithium và đồng có thể đạt hơn 32 tỷ USD trong vòng 10 năm tới, tăng mạnh so với mức khoảng 6 tỷ USD hiện nay.

Tuy nhiên, các nhà khoa học cảnh báo việc nới lỏng bảo vệ sông băng có thể gây hậu quả lâu dài với nguồn nước. Theo SCMP, hệ thống sông băng Andes hiện cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt của khoảng 400 triệu người.

Giáo sư Andres Folguera thuộc Đại học Buenos Aires cho biết nhiều mỏ khoáng trước đây không được khai thác chính vì nguy cơ ảnh hưởng đến nguồn nước được luật cũ bảo vệ. Các chuyên gia lo ngại rằng khi khai khoáng tiến gần vùng băng, nguy cơ ô nhiễm hóa chất, suy giảm nguồn nước và tan chảy sông băng sẽ tăng cao.

Thực tế, Argentina từng ghi nhận nhiều sự cố môi trường liên quan đến khai khoáng như ụ tràn cyanide tại mỏ vàng Veladero năm 2015 khiến dư luận lo ngại nguồn nước ở tỉnh San Juan bị ô nhiễm. Hai vụ rò rỉ khác tiếp tục xảy ra vào các năm 2016 và 2017.

Những người phản đối cho rằng các sông băng không chỉ đơn thuần là “bể chứa nước”, mà còn là hệ sinh thái đặc biệt giúp điều hòa khí hậu và duy trì cân bằng tự nhiên trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng nghiêm trọng. Theo số liệu từ các nhà khoa học Argentina, diện tích băng ở khu vực tây bắc nước này đã giảm khoảng 17% chỉ trong vòng một thập kỷ qua.

Hàng nghìn người đã xuống đường biểu tình bên ngoài Quốc hội Argentina khi dự luật được thông qua. Nhiều biểu ngữ mang thông điệp như “Nước quý hơn vàng” hay “Sông băng bị phá hủy sẽ không thể phục hồi”.

Trong khi đó, chính phủ Argentina bác bỏ các chỉ trích. Tổng thống Javier Milei cho rằng luật cũ tạo ra “rào cản phi lý” với phát triển kinh tế và khiến nhiều dự án đầu tư lớn bị đình trệ.

Cuộc tranh cãi hiện không chỉ xoay quanh vấn đề môi trường, mà còn phản ánh bài toán khó giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên trong thời đại nhu cầu khoáng sản cho công nghệ xanh ngày càng tăng mạnh.