Beta Technologies bắt tay Near Earth để đẩy nhanh phát triển máy bay điện tự hành cho quân sự

Beta Technologies, công ty hàng không điện (electric) chuyên phát triển máy bay cánh cố định và cất‑hạ cánh thẳng đứng (VTOL), vừa công bố hợp tác chiến lược với Near Earth Autonomy nhằm phát triển hệ thống điều khiển tự động (autonomy) cho các máy bay không người lái (uncrewed aircraft). Theo Reuters, việc hợp tác này đặt mục tiêu thử nghiệm bay đầu tiên vào nửa đầu năm 2026.

Theo CEO Kyle Clark, quá trình phát triển và thử nghiệm hệ thống tự hành đầy đủ dự kiến kéo dài khoảng 1 năm, và nếu thuận lợi, hệ thống này có thể được triển khai trong vòng 18–36 tháng, tùy thuộc tiến độ của quy trình mua sắm quốc phòng Mỹ. Hợp tác với Near Earth rất có ý nghĩa vì công nghệ tự động hóa của công ty này đã được phát triển và kiểm nghiệm trong các ứng dụng quân sự và hàng không quy mô lớn.

Một trong những điểm đáng chú ý là mua sắm máy bay tự lái đang trở thành nhu cầu cấp bách đối với cả thị trường hậu cần (logistics) và quân sự — đặc biệt khi Beta Technologies đã hợp tác từ trước với các đối tác như UPS và Bristow để phục vụ vận chuyển hàng hóa bằng máy bay điện. Hơn nữa, hợp tác này cũng được xem là bước đi chiến lược giúp Beta củng cố vị thế trong lĩnh vực vận tải hàng không điện (Advanced Air Mobility) khi các quy định về taxi bay chở khách còn chưa rõ ràng và gặp nhiều rào cản.

Ảnh: Electric VTOL News

Về mặt kỹ thuật, Beta đã tích hợp thành công hệ thống “perception và guidance” (nhận thức và hướng dẫn) của Near Earth vào hệ thống điều khiển bay “fly-by-wire” (FBW) của mình. Khi kết hợp với mảng đẩy điện của Beta và sự hợp tác với GE Aerospace — trong đó GE phát triển máy phát tua-bin lai (hybrid) để tăng tầm bay và trọng tải — máy bay của Beta có tiềm năng vận hành với tải cao hơn, phạm vi bay xa hơn và khả năng hoạt động trong không phận nguy hiểm mà không cần phi công.

Shawn Hall, Giám đốc Doanh thu (CRO) của Beta, phát biểu rằng việc tăng khả năng tự hành sẽ mang lại nhiều tùy chọn hơn cho các nhà khai thác: từ tốc độ cao, tầm bay rộng, tải trọng lớn đến khả năng bay không người lái hoặc có phi công tùy nhu cầu.

Tầm nhìn của Beta với hợp tác này rất rõ ràng: không chỉ phục vụ quân sự mà còn phát triển các ứng dụng thương mại như vận chuyển hàng hóa, y tế hoặc các nhiệm vụ đặc biệt. Với việc tự động hóa được tích hợp vào máy bay điện, Beta có thể cung cấp giải pháp vận tải trên không an toàn hơn và hiệu quả hơn, đồng thời giảm chi phí vận hành khi loại bỏ trọng lượng phi công và thiết bị liên quan.

Tuy nhiên, việc đưa hệ thống tự hành vào hoạt động thực tế vẫn đối mặt nhiều thách thức — từ quy trình phê duyệt quốc phòng đến kiểm định an toàn bay. Dự kiến, quy trình mua sắm quốc phòng có thể ảnh hưởng lớn đến tốc độ triển khai hệ thống này.

Hợp tác giữa Beta Technologies và Near Earth Autonomy là một bước ngoặt chiến lược quan trọng. Nó không chỉ nâng cao khả năng cạnh tranh của Beta trong lĩnh vực hàng không điện mà còn đánh dấu xu hướng rõ ràng: các nhà sản xuất máy bay điện đang chuyển hướng mạnh sang các nhiệm vụ quân sự và hậu cần, dùng công nghệ tự hành để tối ưu hóa khả năng vận hành và mở rộng phạm vi ứng dụng.