Bộ Năng lượng Mỹ tái cơ cấu: Tổng thống Donald Trump ưu tiên nhiên liệu hóa thạch và điện hạt nhân hơn năng lượng sạch

Bộ Năng lượng Mỹ (DOE) vừa công bố một cuộc tái cơ cấu mạnh mẽ, thể hiện rõ định hướng ưu tiên của chính quyền Tổng thống Donald Trump đối với các nguồn năng lượng truyền thống như dầu khí và năng lượng hạt nhân, đồng thời giảm bớt vai trò của các cơ quan từng phụ trách năng lượng tái tạo và hiệu suất năng lượng.

Theo giấy tờ công bố, DOE thành lập hai văn phòng mới: Văn phòng Khí Hydrocarbon và Địa nhiệt (Hydrocarbons and Geothermal Energy Office) và Văn phòng Hợp hạch (Office of Fusion), nhằm đẩy mạnh khai thác dầu khí và phát triển các công nghệ hạt nhân tiên tiến. Trong khi đó, một số cơ quan từng được đánh giá cao về năng lượng sạch và hiệu quả đã bị loại bỏ hoặc không xuất hiện trong bố cục mới. Cụ thể, Văn phòng Trình diễn Năng lượng Sạch (Office of Clean Energy Demonstrations), được thành lập dưới thời chính quyền trước, đã bị xóa bỏ.

Ảnh: NPR

Một nhân tố khác đáng chú ý là Văn phòng Hiệu suất Năng lượng và Năng lượng Tái tạo (Office of Energy Efficiency and Renewable Energy), nơi từng tập trung nghiên cứu điện mặt trời, điện gió và công nghệ xe điện, cũng không xuất hiện trong sơ đồ tổ chức mới của DOE. Thay vào đó, “Loan Programs Office” – vốn hỗ trợ tài chính cho các dự án năng lượng – được đổi tên thành Văn phòng Tài trợ Thống trị Năng lượng (Office of Energy Dominance Financing), mang thông điệp rõ ràng về việc ưu tiên các dự án nhiên liệu hóa thạch hơn là năng lượng xanh.

Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright – người được Tổng thống Trump bổ nhiệm – giải thích rằng việc tái cơ cấu này nhằm khôi phục “lý trí thông thường” (commonsense) trong chính sách năng lượng, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời đảm bảo cung cấp năng lượng giá rẻ, đáng tin cậy và an toàn cho nước Mỹ.

Chiến lược này phù hợp với tầm nhìn “energy dominance” (thống trị năng lượng) của Trump, vốn xem ngành dầu khí và hạt nhân là nền tảng chiến lược để bảo vệ an ninh năng lượng quốc gia và củng cố vị thế kinh tế. Tuy nhiên, động thái này vấp phải nhiều chỉ trích từ cộng đồng môi trường, bởi nó có thể làm suy yếu nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu và hạn chế nguồn lực cho năng lượng tái tạo.

Việc xoay trục sang nhiên liệu hóa thạch và hạt nhân không chỉ có ý nghĩa chính sách mà còn thể hiện tầm nhìn dài hạn của chính quyền Trump: họ đánh cược vào việc sử dụng năng lượng truyền thống như một trụ cột an ninh quốc gia, thay vì tiếp tục đầu tư mạnh vào các nguồn xanh ngay lúc này. Nếu thành công, mô hình này có thể giúp Mỹ nhanh chóng mở rộng sản xuất năng lượng, nhưng nếu không kiểm soát tốt rủi ro môi trường, nó cũng có thể gây những hậu quả lớn trong tương lai.