Chương trình học bổng của Bill Gates đang thích ứng như thế nào với sự bất ổn toàn cầu

Trong bối cảnh năm nay đầy rẫy những bất ổn – từ cuộc chiến thương mại toàn cầu, sự thay đổi chóng mặt của các ưu tiên chính sách, đến nền kinh tế bắt đầu chững lại – Breakthrough Energy, tổ chức công nghệ khí hậu do Bill Gates sáng lập, cũng đang phải điều chỉnh chiến lược của mình. Tổ chức này vốn nổi tiếng với những khoản đầu tư dài hạn, nhưng dường như họ đang đánh giá lại một số quyết định đó. Ví dụ, đội ngũ chính sách đã bị giải tán vào tháng Ba, và họ không tiếp tục tài trợ cho một ấn phẩm chuyên về thế giới công nghệ khí hậu. Tuy nhiên, dòng vốn đầu tư vào các startup vẫn chảy đều đặn, và cam kết lớn nhất của họ – chương trình học bổng dành cho các doanh nhân trẻ – vẫn vững vàng tiến bước.

Hôm nay, chương trình Breakthrough Energy Fellows chính thức công bố lứa học viên mới, gồm 45 thành viên từ 22 startup khác nhau. Sự đa dạng của cohort này không chỉ phản ánh dữ liệu nội bộ mà còn là cách họ ứng phó với những biến động toàn cầu, biến những thách thức thành cơ hội để mở rộng tầm nhìn.

Ashley Grosh, Phó Chủ tịch của Breakthrough Energy, chia sẻ với TechCrunch rằng đây là cohort “toàn cầu nhất từ trước đến nay”. Với 50% các đội ngũ đặt trụ sở ngoài Mỹ, chương trình đang vượt qua biên giới truyền thống để tiếp cận những giải pháp sáng tạo từ khắp nơi trên thế giới. Họ đã sàng lọc qua khoảng 1.500 hồ sơ ứng tuyển và giới thiệu, đạt mức độ chọn lọc cao hơn cả các trường đại học hàng đầu thế giới. Trong số 22 startup, có 11 đội ở Mỹ, 6 đội ở châu Á, và phần còn lại phân bố tại Canada, Đức, Anh và Nam Phi.

Sự mở rộng quốc tế này phần lớn nhờ vào trung tâm mới tại Singapore, được khai trương vào tháng Tám năm 2024, hợp tác với Temasek – quỹ đầu tư quốc gia của Singapore – và Enterprise Singapore, một cơ quan chính phủ. Nhưng hơn cả, đây là sự thừa nhận rằng biến đổi khí hậu là vấn đề toàn cầu, đòi hỏi những giải pháp địa phương hóa. “Những nhu cầu địa phương là gì? Những thách thức địa phương ra sao?” Grosh đặt câu hỏi, nhấn mạnh rằng chương trình không chỉ tìm kiếm ý tưởng mà còn phải phù hợp với bối cảnh thực tế.

Credit: TechCrunch

Lấy ví dụ, nhiều thành viên cohort mới đang tập trung vào hydro – một lĩnh vực đang bùng nổ ở châu Á, nơi “nền kinh tế hydro” được coi là chìa khóa cho tương lai năng lượng sạch. Châu lục này, với vai trò là “nhà máy của thế giới”, cũng ưu tiên tính tuần hoàn (circularity) – tức là tái chế vật liệu trở về dạng gốc hoặc thậm chí tốt hơn – để đối phó với lượng chất thải khổng lồ từ sản xuất. Ngoài ra, các startup trong cohort còn làm việc trên các lĩnh vực then chốt như khoáng sản quan trọng (critical minerals), nông nghiệp bền vững và hiện đại hóa lưới điện, những lĩnh vực đang đối mặt với áp lực cấp bách từ biến đổi khí hậu.

Sự đa dạng địa lý không chỉ mang lại góc nhìn mới mẻ mà còn giúp chương trình xây dựng một mạng lưới toàn cầu, nơi các ý tưởng từ Nam Phi có thể bổ trợ cho những sáng kiến ở Đức, tạo nên sức mạnh tổng hợp để giải quyết khủng hoảng khí hậu.

Dựa trên quan sát và phản hồi từ bốn cohort trước, Breakthrough Energy Fellows đang điều chỉnh nội dung đào tạo để phù hợp hơn với thực tế khắc nghiệt của thế giới startup. Thay vì để các đội ngũ mải miết theo đuổi ý tưởng ban đầu, chương trình giờ đây khuyến khích họ suy nghĩ sớm và thường xuyên về khía cạnh kinh tế của công nghệ. Họ áp dụng khung phân tích kinh tế – kỹ thuật (techno-economic analysis), hợp tác với các “business fellows” – thường là những doanh nhân giàu kinh nghiệm trong lĩnh vực liên quan – để đánh giá xem ý tưởng có thể tìm thấy sự phù hợp thị trường (product-market fit) ở đâu và như thế nào. Nếu không, họ sẽ được hướng dẫn để xoay chuyển (pivot) kịp thời.

“Chúng tôi thấy nhiều công ty bước vào với một kế hoạch, rồi phải xoay chuyển”, Grosh giải thích. “Họ trở nên ‘dễ đầu tư mạo hiểm’ hơn sau khi chúng tôi hỗ trợ họ qua quá trình đó và xác thực nó”. Sự thay đổi này không chỉ giúp các học viên tránh những sai lầm tốn kém mà còn trang bị cho họ công cụ để tồn tại trong môi trường kinh tế đầy biến động, nơi các nhà đầu tư ngày càng thận trọng với những ý tưởng thiếu cơ sở kinh tế vững chắc.

Kết quả từ các cohort trước là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chương trình. Gần như tất cả các đội ngũ đều đã huy động được vốn vòng tiếp theo, và một startup – Holocene – thậm chí đã thoái vốn thành công. “Đó là thước đo thành công lớn lao đối với chúng tôi” – Grosh tự hào chia sẻ. Những con số này không chỉ khẳng định giá trị của Breakthrough Energy Fellows mà còn nhấn mạnh rằng, trong thế giới công nghệ khí hậu, sự kiên trì và thích ứng là chìa khóa để biến ý tưởng thành tác động thực sự.

Chương trình này, với sự hậu thuẫn từ Bill Gates, không chỉ là một khoản đầu tư tài chính mà còn là cam kết dài hạn với sứ mệnh giảm phát thải carbon. Bằng cách mở rộng ra toàn cầu và tinh chỉnh chương trình học, họ đang xây dựng một thế hệ doanh nhân không chỉ sáng tạo mà còn thực tế, sẵn sàng đối mặt với những bất ổn đang định hình tương lai hành tinh chúng ta.

Giữa những cơn gió ngược của kinh tế và chính trị, chương trình học bổng của Bill Gates đang chứng minh rằng sự thích ứng không phải là nhượng bộ, mà là sức mạnh. Với cohort mới đa dạng và chương trình học được nâng cấp, Breakthrough Energy Fellows không chỉ đang đào tạo các nhà sáng tạo mà còn đang nuôi dưỡng một hệ sinh thái toàn cầu để chống lại biến đổi khí hậu. Trong một thế giới đầy bất định, đây chính là những “cược dài hạn” đáng giá nhất – những khoản đầu tư vào con người và ý tưởng có thể thay đổi quỹ đạo của Trái Đất.