
Ảnh: Reuters
Theo cơ quan quốc phòng Đài Loan, trong ngày 10/4, tổng cộng 16 máy bay quân sự Trung Quốc đã hoạt động gần hòn đảo, kéo dài từ giữa buổi sáng đến chiều cùng ngày. Đáng chú ý, thời điểm này trùng với cuộc gặp giữa ông Tập Cận Bình và bà Cheng Li-wun – Chủ tịch đảng Quốc dân (Kuomintang), lực lượng đối lập lớn nhất tại Đài Loan.
Giới chức Đài Loan cho rằng việc Trung Quốc đồng thời triển khai hoạt động quân sự và thúc đẩy đối thoại chính trị là một phần trong chiến lược gây sức ép lâu dài đối với hòn đảo.
Tại cuộc gặp, ông Tập Cận Bình nhấn mạnh Trung Quốc “không chấp nhận” bất kỳ hình thức độc lập nào của Đài Loan, đồng thời kêu gọi thúc đẩy thống nhất trong hòa bình. Ông cũng cho rằng hai bờ eo biển “cùng một gia đình” và cần tăng cường hợp tác để hướng tới mục tiêu chung lâu dài.
Cuộc gặp này được đánh giá là hiếm hoi, đánh dấu lần tiếp xúc cấp cao giữa lãnh đạo Trung Quốc và đảng đối lập Đài Loan sau gần một thập kỷ.
Bà Cheng Li-wun cho biết chuyến thăm Trung Quốc nhằm thúc đẩy hòa giải và giảm căng thẳng giữa hai bờ eo biển. Lãnh đạo đảng Quốc dân cũng bày tỏ mong muốn xây dựng cơ chế đối thoại lâu dài, hướng tới “thể chế hóa hòa bình” giữa hai bên.
Tuy nhiên, quan điểm này vấp phải nhiều tranh cãi trong nội bộ Đài Loan, khi một số ý kiến lo ngại việc xích lại gần Bắc Kinh có thể ảnh hưởng đến chủ quyền của hòn đảo.
Chính quyền của Tổng thống Lai Ching-te khẳng định tương lai của Đài Loan chỉ có thể do người dân quyết định, đồng thời chỉ trích các động thái từ Bắc Kinh là nhằm thúc đẩy yêu sách sáp nhập.
Cơ quan phụ trách chính sách Trung Quốc của Đài Loan cũng cho rằng việc sử dụng sức ép quân sự song song với thông điệp hòa bình là “chiến thuật quen thuộc” của Bắc Kinh. Giới phân tích nhận định việc Trung Quốc vừa tăng cường hoạt động quân sự, vừa thúc đẩy tiếp xúc với phe đối lập Đài Loan cho thấy chiến lược “song song” nhằm gây ảnh hưởng chính trị và quân sự lên hòn đảo.
Trong bối cảnh quan hệ hai bờ eo biển tiếp tục căng thẳng và cạnh tranh giữa các cường quốc gia tăng, những động thái này có thể khiến tình hình khu vực trở nên phức tạp hơn trong thời gian tới.
Diễn biến mới cho thấy vấn đề Đài Loan vẫn là điểm nóng địa chính trị, nơi các yếu tố ngoại giao, quân sự và chính trị nội bộ đan xen, khó có dấu hiệu hạ nhiệt trong ngắn hạn.