
Phát biểu gây chú ý của ông Trump được đưa ra sau chuyến thăm Bắc Kinh kéo dài hai ngày hồi giữa tuần. Trong cuộc gặp với ông Tập, vấn đề Đài Loan tiếp tục là một trong những chủ đề trọng tâm và được phía Trung Quốc coi là “lằn ranh đỏ” trong quan hệ song phương.
Theo truyền thông Nhật Bản, ông Trump cho biết Mỹ không muốn chứng kiến bất kỳ động thái nào từ phía Đài Loan có thể làm gia tăng căng thẳng tại eo biển Đài Loan. Nhà lãnh đạo Mỹ đồng thời úp mở khả năng sử dụng các thương vụ bán vũ khí cho Đài Loan như một “con bài đàm phán” trong quan hệ với Bắc Kinh.
Đáp lại, giới chức Đài Loan nhấn mạnh hòn đảo này vốn đã hoạt động như một quốc gia có chủ quyền độc lập và tương lai của Đài Loan phải do người dân Đài Loan quyết định. Người phát ngôn của nhà lãnh đạo Đài Loan Lại Thanh Đức cho biết: “Đài Loan là một quốc gia dân chủ, có chủ quyền và độc lập. Đây là hiện trạng hiện nay”. Chính quyền Đài Bắc cũng tái khẳng định vai trò của các thương vụ bán vũ khí từ Mỹ, gọi đây là “nền tảng quan trọng đối với hòa bình và ổn định khu vực”.
Theo Reuters, chính quyền Trump đã phê duyệt một gói bán vũ khí trị giá khoảng 11 tỷ USD cho Đài Loan hồi cuối năm ngoái, song một gói hỗ trợ quân sự khác trị giá 14 tỷ USD vẫn chưa được quyết định.
Những phát biểu mới của ông Trump đang làm dấy lên lo ngại Washington và các đồng minh ở châu Á sẽ có khả năng thay đổi cách tiếp cận đối với vấn đề Đài Loan. Một số chuyên gia nhận định lập trường của ông Trump ngày càng mang tính “giao dịch”, trong đó các vấn đề an ninh có thể được đưa vào quá trình thương lượng với Trung Quốc về thương mại và công nghệ.
Trong khi đó, Bắc Kinh tiếp tục duy trì lập trường cứng rắn, coi Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể tách rời và không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực để thống nhất. Trung Quốc cũng gia tăng hoạt động quân sự quanh hòn đảo trong những năm gần đây.
Giới quan sát cho rằng những diễn biến mới cho thấy vấn đề Đài Loan tiếp tục là điểm nóng nhạy cảm nhất trong quan hệ Mỹ – Trung, đặc biệt khi cạnh tranh chiến lược giữa hai cường quốc ngày càng gay gắt.