“Dọn nhà số” trở thành xu hướng mới để bảo vệ dữ liệu cá nhân

By Hương Giang

Ảnh: AP Photo 

Theo AP, nhiều người đang lưu trữ hàng nghìn email cũ, tài khoản bỏ quên, ứng dụng không dùng tới và tập tin chiếm đầy bộ nhớ điện thoại mà không nhận ra đây có thể là “cửa ngõ” cho tin tặc và các vụ lừa đảo trực tuyến. Michael Sherwood, Phó chủ tịch công ty an ninh mạng Malwarebytes, nhận định: “Sự bừa bộn là nhiên liệu cho kẻ lừa đảo. Tài khoản cũ, dữ liệu bị lộ và ứng dụng bị quên lãng tạo thêm nhiều cách để chúng xâm nhập”. Một trong những bước đầu tiên của “digital spring cleaning” là giải phóng dung lượng lưu trữ.

Theo các chuyên gia, ảnh, video và file tải về tích tụ nhiều năm có thể khiến điện thoại hoặc laptop hoạt động chậm, thậm chí không thể cài đặt các bản cập nhật bảo mật quan trọng. Người dùng iPhone có thể kiểm tra mục “iPhone Storage” trong phần cài đặt để xem ứng dụng nào đang chiếm nhiều dung lượng nhất, trong khi Android cũng có tính năng tương tự ở mục “Storage”.

Các chuyên gia khuyến nghị nên: Sao lưu dữ liệu quan trọng lên ổ cứng ngoài hoặc cloud; Xóa ảnh chụp màn hình cũ, file tải xuống không cần thiết; Gỡ các ứng dụng lâu không sử dụng.

Theo AP, sai lầm phổ biến của nhiều người là chỉ gỡ ứng dụng khỏi điện thoại nhưng vẫn để tài khoản tồn tại trên hệ thống của dịch vụ đó. Điều này khiến dữ liệu cá nhân như email, số điện thoại hay thông tin thanh toán vẫn có nguy cơ bị lộ nếu nền tảng bị tấn công mạng. “Every dormant account is an open door” (Mỗi tài khoản bỏ quên là một cánh cửa mở), Sherwood cảnh báo. Một số chuyên gia khuyên nên xóa hoàn toàn các tài khoản không dùng trong vòng 12 tháng để giảm “bề mặt tấn công” của hacker.

Hộp thư điện tử được xem là nơi tích tụ “rác số” lớn nhất. Theo AP, người dùng nên: Hủy đăng ký newsletter không còn đọc; Xóa email cũ có file đính kèm nặng; Sắp xếp email theo người gửi hoặc dung lượng để dọn nhanh hơn. Trong khi đó, các chuyên gia an ninh mạng cũng khuyến nghị kiểm tra lại quyền riêng tư trên Facebook, Instagram, TikTok hay LinkedIn để hạn chế thông tin cá nhân hiển thị công khai.

Nhiều người cũng được khuyên nên rà soát các ứng dụng bên thứ ba từng liên kết với tài khoản Google, Facebook hoặc Apple để thu hồi các quyền truy cập không cần thiết. Ngoài việc dọn dữ liệu, giới chuyên gia cho rằng đây cũng là thời điểm thích hợp để nâng cấp bảo mật tài khoản.

Theo Chad Thunberg, Giám đốc an ninh thông tin của Yubico, người dùng nên bật xác thực đa yếu tố (MFA) và chuyển dần sang “passkey” – công nghệ đăng nhập mới dùng vân tay, khuôn mặt hoặc mã PIN thay cho mật khẩu truyền thống. Passkey hiện đã được nhiều nền tảng lớn hỗ trợ như Google, Amazon, Facebook hay eBay.

Bên cạnh đó, password manager (trình quản lý mật khẩu) cũng được xem là công cụ cần thiết để tạo và lưu các mật khẩu mạnh, khác nhau cho từng tài khoản thay vì dùng chung một mật khẩu cho mọi dịch vụ.

Theo giới quan sát, khi cuộc sống ngày càng phụ thuộc vào internet và thiết bị số, “dọn nhà kỹ thuật số” đang trở thành một phần mới của thói quen bảo vệ bản thân trên không gian mạng.