Exxon tạm dừng dự án nhà máy hydro lớn tại Baytown do nhu cầu khách hàng yếu

By Bùi Thị Thanh Thảo

Tập đoàn ExxonMobil vừa quyết định “đóng băng” kế hoạch xây dựng một trong những nhà máy sản xuất hydro quy mô lớn nhất thế giới tại khu công nghiệp Baytown, Texas — động thái được CEO Darren Woods giải thích là xuất phát từ nhu cầu thị trường yếu và thiếu cam kết mua hàng từ các khách hàng tiềm năng.

Dự án này ban đầu được công bố vào năm 2022, với mục tiêu tạo ra khoảng 1 tỷ foot khối hydro mỗi ngày, sử dụng khí tự nhiên kết hợp công nghệ thu giữ carbon dioxide (CO₂) — thường được gọi là “blue hydrogen”. Tuy nhiên, chi phí của quá trình sản xuất này rất cao, đặc biệt do việc thu giữ CO₂, và theo Woods, nhiều khách hàng chưa sẵn sàng bỏ thêm chi phí để mua hydro “sạch” hơn.

Ảnh: The Business Times

Căng thẳng kinh tế ở châu Âu cùng sự chậm lại của các ngành công nghiệp cũng góp phần làm giảm nhu cầu hydro từ phía khách hàng. Woods cho biết: “Khó khăn lớn nhất hiện nay là xác định được những khách hàng cam kết chắc chắn mua sản phẩm”. Exxon và các đối tác — bao gồm Abu Dhabi National Oil Company — đã đầu tư khoảng 500 triệu USD vào dự án từ trước đến nay, nhưng tổng chi phí dự kiến vẫn lên đến hàng tỷ USD.

Mặc dù tạm hoãn, Exxon khẳng định không loại trừ khả năng khởi động lại dự án này khi điều kiện thị trường thuận lợi hơn: khi giá hydro “xanh” giảm, hoặc khi chính sách hỗ trợ ngành hydro trở nên rõ ràng và hiệu quả hơn. Theo công bố từ Exxon, nếu được hoàn thành, nhà máy Baytown sẽ có khả năng thu giữ và lưu trữ hơn 98% lượng CO₂ thải ra trong quá trình sản xuất, góp phần vào mục tiêu cắt giảm phát thải của công ty.

Quyết định này cho thấy một thách thức lớn đối với các công ty dầu khí truyền thống khi chuyển hướng sang năng lượng “sạch”: dù công nghệ đã có, chi phí đầu vào cao lại khiến nhiều khách hàng chần chừ trong việc cam kết mua lâu dài. Đối với Exxon, việc tạm dừng dự án Baytown khuấy lên câu hỏi về tốc độ chuyển đổi năng lượng xanh trong bối cảnh thị trường vẫn chưa tạo đủ động lực để thúc đẩy các nhà đầu tư công nghiệp lớn.

Nhìn chung, quyết định của Exxon là một cảnh báo cho tương lai của “hydrogen xanh”: không chỉ cần công nghệ tiên tiến, mà thị trường và chính sách cũng phải sẵn sàng để hỗ trợ những dự án đòi hỏi vốn lớn và lợi nhuận dài hạn.