Exxon tạm dừng kế hoạch tái chế nhựa ở châu Âu vì dự thảo luật EU

Khi thế giới đang nỗ lực hướng tới một nền kinh tế tuần hoàn, nơi rác thải nhựa trở thành tài nguyên quý giá, một gã khổng lồ năng lượng lại buộc phải dừng bước. ExxonMobil, tập đoàn dầu khí Mỹ, vừa tuyên bố tạm hoãn khoản đầu tư 100 triệu euro (khoảng 118,4 triệu USD) vào hai dự án tái chế nhựa hóa học tại Rotterdam và Antwerp, do các dự thảo quy định của Liên minh châu Âu (EU) bị cho là bất lợi. Công bố vào ngày 17 tháng 9 năm 2025, quyết định này không chỉ làm chững lại tham vọng tái chế của Exxon mà còn đặt ra câu hỏi lớn về cách EU cân bằng giữa mục tiêu môi trường và thực tiễn công nghiệp, trong bối cảnh áp lực toàn cầu về giảm rác thải nhựa ngày càng gia tăng.

Dự án của ExxonMobil tại Rotterdam và Antwerp dự kiến xử lý 80.000 tấn rác thải nhựa mỗi năm thông qua tái chế hóa học – một phương pháp tiên tiến phá vỡ nhựa phức tạp thành các hóa chất cơ bản để tái sử dụng. Tuy nhiên, Phó Chủ tịch Cấp cao Jack Williams cho biết trong một cuộc phỏng vấn với Reuters rằng các dự thảo luật EU về tính toán hàm lượng tái chế trong sản phẩm cuối cùng đang cản trở kế hoạch. Theo ông, quy định này ưu ái các cơ sở tái chế độc lập, nơi quy trình từ rác thải nhựa đến sản phẩm rõ ràng hơn, và bất lợi cho các nhà máy tích hợp phức tạp như của Exxon, nơi nguyên liệu hóa thạch và nhựa tái chế được xử lý cùng nhau. Kết quả là các cơ sở của Exxon chỉ nhận được chưa đến một nửa số tín chỉ tái chế mà họ đáng ra có được.

Credit: Intellectia AI

“Chúng tôi có sự ủng hộ địa phương, mọi thứ đều sẵn sàng. Điều duy nhất ngăn cản chúng tôi là chính sách EU”, Williams nhấn mạnh. Dự thảo luật, vừa kết thúc giai đoạn tham vấn công chúng một tháng trước, cũng bị các công ty như Neste của Phần Lan và nhiều nhóm ngành phản đối vì tính phân biệt đối xử. EU đặt mục tiêu đầy tham vọng, như yêu cầu 30% hàm lượng tái chế trong chai nhựa vào năm 2030, đòi hỏi kết hợp cả tái chế cơ học (giữ nguyên cấu trúc hóa học của nhựa) và tái chế hóa học. Tuy nhiên, cách tính toán hiện tại dường như đang làm chậm tiến độ của các dự án tích hợp quy mô lớn như của Exxon.

Williams cũng bày tỏ lo ngại về các quy định khác của EU, đặc biệt là Chỉ thị về Kiểm tra Bền vững Doanh nghiệp (CSDDD), yêu cầu các công ty lớn kiểm tra chuỗi cung ứng để tránh lao động cưỡng bức hoặc thiệt hại môi trường. Ông gọi đây là quy định “phức tạp, quan liêu, tốn kém và đôi khi không thể đạt được”, đặc biệt khi áp dụng ngoài biên giới EU. Dù EU đã nới lỏng và hoãn triển khai CSDDD, những rào cản pháp lý này đang khiến các công ty năng lượng lớn như Exxon phải cân nhắc lại chiến lược đầu tư tại châu Âu, nhất là khi so sánh với các chính sách nhập khẩu ít hạn chế hơn ở Mỹ.

Sâu sắc hơn, quyết định tạm hoãn của Exxon không chỉ là vấn đề kinh doanh; nó phản ánh sự căng thẳng giữa tham vọng môi trường và thực tiễn công nghiệp. Tái chế nhựa là chìa khóa để giảm rác thải và phụ thuộc vào nguyên liệu hóa thạch, nhưng nếu các quy định cản trở các dự án tiên tiến, mục tiêu bền vững có thể bị trì hoãn. Rotterdam và Antwerp, trung tâm giao dịch dầu mỏ của EU, lẽ ra là nơi tiên phong cho công nghệ tái chế hóa học, nhưng nay đang bị kìm hãm bởi chính sách. Liệu EU có thể điều chỉnh để khuyến khích đầu tư mà không hy sinh tiêu chuẩn môi trường? Câu trả lời sẽ định hình không chỉ tương lai của Exxon tại châu Âu mà còn là lộ trình toàn cầu hướng tới một hành tinh sạch hơn.