Giúp việc 1 USD/giờ gây “cơn sốt” tại Ấn Độ: Cơ hội đổi đời hay đánh đổi an toàn?

Ảnh: Reuters 

Một làn sóng dịch vụ giúp việc giá siêu rẻ đang bùng nổ tại Ấn Độ, khi hàng loạt startup triển khai mô hình thuê lao động chỉ khoảng 1 USD/giờ thông qua ứng dụng di động. Xu hướng này nhanh chóng tạo nên “cơn sốt” trên thị trường, thu hút cả người lao động lẫn khách hàng, nhưng cũng đặt ra nhiều cảnh báo về an toàn và tính bền vững dài hạn.

Tại các trung tâm đào tạo của startup như Pronto hay Snabbit, hàng nghìn phụ nữ được hướng dẫn kỹ năng dọn dẹp, nấu nướng, đồng thời học cách sử dụng nút SOS khi gặp nguy hiểm trong quá trình làm việc tại nhà khách hàng.

Mô hình này vận hành tương tự các ứng dụng gọi xe: người lao động nhận việc qua app, di chuyển đến nhà khách và bắt đầu làm việc theo giờ. Giá dịch vụ thấp – chỉ khoảng 99 rupee (tương đương 1 USD/giờ) – khiến nhu cầu tăng mạnh tại các đô thị lớn như New Delhi hay Mumbai. Theo ước tính, thị trường dịch vụ dọn dẹp tại Ấn Độ có giá trị khoảng 9 tỷ USD, trải rộng trên hơn 50 triệu hộ gia đình.

Đối với nhiều phụ nữ, đặc biệt là lao động thu nhập thấp, đây được xem là cơ hội cải thiện đời sống. Một người giúp việc có thể kiếm tới 5.000 USD/năm nếu làm việc toàn thời gian – cao hơn đáng kể so với mức thu nhập bình quân đầu người khoảng 3.000 USD tại Ấn Độ.

Không ít người đã rời bỏ các công việc lương thấp, giờ làm kéo dài để chuyển sang hình thức này, kỳ vọng có thu nhập ổn định hơn và chủ động về thời gian.

Bên cạnh đó, dịch vụ theo giờ cũng đáp ứng nhu cầu của giới trẻ thành thị – những người không muốn thuê giúp việc cố định theo tháng mà chỉ cần hỗ trợ linh hoạt cho từng công việc nhỏ.

Tuy nhiên, phía sau sự bùng nổ là những lo ngại ngày càng lớn về an toàn lao động, đặc biệt khi phần lớn người giúp việc là phụ nữ phải làm việc trong không gian riêng tư của khách hàng.

Khác với nhân viên giao hàng chỉ tiếp xúc trong thời gian ngắn, người giúp việc có thể ở trong nhà khách nhiều giờ, khiến nguy cơ bị quấy rối hoặc xâm hại tăng cao.

Dù các nền tảng đã triển khai một số biện pháp như nút SOS, đường dây nóng hoặc đào tạo tự vệ, nhiều chuyên gia cho rằng những giải pháp này chưa đủ. Một số ý kiến còn cảnh báo việc xác minh thông tin khách hàng hiện vẫn còn lỏng lẻo, tiềm ẩn rủi ro lớn cho người lao động.

Các công ty trong lĩnh vực này đang mở rộng nhanh chóng. Urban Company ghi nhận tới 50.000 đơn đặt dịch vụ mỗi ngày, trong khi Pronto tăng trưởng gấp gần 10 lần chỉ trong vài tháng.

Các startup kỳ vọng có thể xây dựng mô hình “ba bên cùng có lợi”: khách hàng được phục vụ nhanh, người lao động có thu nhập tốt hơn, doanh nghiệp mở rộng quy mô. Tuy nhiên, để đạt được điều này, vấn đề an toàn và tính bền vững tài chính vẫn là những rào cản lớn.

Trong bối cảnh nhu cầu tiếp tục tăng, câu hỏi đặt ra không chỉ là mức giá rẻ đến đâu, mà còn là liệu những người lao động – đặc biệt là phụ nữ – có được bảo vệ đầy đủ khi bước vào “nền kinh tế việc vặt” đang phát triển nóng này hay không.