
Theo đánh giá mới của ngân hàng đầu tư Morgan Stanley, cuộc đua trong ngành xe điện Trung Quốc đang thay đổi đáng kể khi các nhà sản xuất ngày càng khó tạo khác biệt chỉ bằng thiết kế, giá bán hay các chương trình khuyến mãi. Thay vào đó, năng lực AI và hệ thống lái tự động được xem là yếu tố có thể quyết định vị thế của các hãng trong giai đoạn tiếp theo.
Ông Tim Hsiao, Giám đốc nghiên cứu ngành ô tô và dịch vụ di chuyển khu vực Trung Quốc của Morgan Stanley, nhận định các hãng xe sẽ phải nâng cấp mạnh khả năng AI để tạo lợi thế cạnh tranh, không chỉ trong vận hành phương tiện mà còn ở toàn bộ trải nghiệm người dùng bên trong xe.
Theo chuyên gia này, thị trường xe điện hiện đã bước vào giai đoạn mà việc liên tục tung ra mẫu xe mới không còn đủ để tạo khác biệt. Trong bối cảnh công nghệ pin, thiết kế và chi phí sản xuất ngày càng tiệm cận nhau giữa các hãng, AI trở thành lĩnh vực có tiềm năng tạo ra khoảng cách lớn nhất giữa các nhà sản xuất.
Morgan Stanley cho rằng xu hướng này có thể thúc đẩy sự xuất hiện rộng rãi của các dòng xe đạt cấp độ tự lái có điều kiện (Level 3 – L3) trong thời gian tới. Hiện phần lớn xe điện trên thị trường Trung Quốc mới dừng ở mức hỗ trợ lái nâng cao L2 hoặc L2+.
Một trong những doanh nghiệp đi đầu trong chiến lược mới là hãng xe điện BYD. Tại một sự kiện ở Thâm Quyến cuối tuần qua, Chủ tịch kiêm nhà sáng lập Wang Chuanfu tuyên bố AI đang làm thay đổi toàn bộ ngành công nghiệp ô tô. Đồng thời, BYD cũng giới thiệu chip lái thông minh 4 nanomet do hãng tự phát triển, được cho là chip đầu tiên thuộc phân khúc này tại Trung Quốc, hỗ trợ các công nghệ tự lái cấp độ L3 và L4.
BYD cho biết sẽ đầu tư hơn 100 tỷ nhân dân tệ (khoảng 13,9 tỷ USD) cho hoạt động nghiên cứu và phát triển nhằm thúc đẩy công nghệ lái tự động. Mục tiêu dài hạn của hãng là tiến tới mô hình giao thông với tỷ lệ tai nạn gần bằng 0 thông qua việc ứng dụng AI trên quy mô lớn.
Sự chuyển hướng sang AI diễn ra trong bối cảnh ngành xe điện Trung Quốc đang đối mặt nhiều áp lực. Sau khi các chương trình trợ cấp lớn dần được thu hẹp, nhu cầu trong nước có dấu hiệu chậm lại, trong khi các cuộc chiến giảm giá kéo dài nhiều năm đã bào mòn lợi nhuận của không ít doanh nghiệp.
Chính quyền Bắc Kinh cũng liên tục kêu gọi các hãng xe chấm dứt tình trạng cạnh tranh bằng cách giảm giá cực đoan. Trong nhiều cuộc họp gần đây, cơ quan quản lý yêu cầu doanh nghiệp tập trung hơn vào đổi mới công nghệ, phát triển chip, hệ thống tự lái và các giải pháp phần mềm thay vì tiếp tục lao vào cuộc đua hạ giá bán.
Theo giới phân tích, ngành ô tô Trung Quốc hiện đang bước vào thời kỳ được gọi là “xe định nghĩa bằng phần mềm” (Software-Defined Vehicle – SDV), nơi giá trị của một chiếc xe không chỉ nằm ở động cơ hay phần cứng mà ngày càng phụ thuộc vào phần mềm, khả năng cập nhật từ xa, AI và hệ sinh thái kỹ thuật số tích hợp.
Trong mô hình này, AI không chỉ hỗ trợ lái xe mà còn tham gia vào nhiều chức năng như điều khiển bằng giọng nói, quản lý năng lượng, cá nhân hóa trải nghiệm người dùng, giám sát an toàn và kết nối với các dịch vụ số khác. Điều đó khiến các hãng xe ngày càng giống các công ty công nghệ hơn là nhà sản xuất ô tô truyền thống.
Trung Quốc hiện là thị trường xe điện lớn nhất thế giới và cũng là nơi cạnh tranh khốc liệt nhất trong ngành. Hàng trăm công ty từng tham gia cuộc đua xe điện trong những năm qua, nhưng nhiều doanh nghiệp đã phải rời thị trường do áp lực tài chính và lợi nhuận suy giảm. Giới chuyên gia nhận định làn sóng đầu tư vào AI có thể tiếp tục thúc đẩy quá trình sàng lọc, khi chỉ những hãng đủ tiềm lực công nghệ và tài chính mới có khả năng theo kịp cuộc chơi mới.
Trong bối cảnh AI đang trở thành trọng tâm của cuộc cạnh tranh toàn cầu, ngành xe điện Trung Quốc được dự báo sẽ bước sang giai đoạn mới, nơi người tiêu dùng không chỉ lựa chọn xe dựa trên giá bán hay quãng đường di chuyển, mà còn dựa trên mức độ thông minh của phương tiện và trải nghiệm số mà chiếc xe mang lại.