Học sinh Anh giảm khả năng tư duy vì phụ thuộc AI

Ảnh: Getty Images 

Theo khảo sát của Công đoàn Giáo dục Quốc gia Anh (NEU) với hơn 9.000 giáo viên trung học, khoảng hai phần ba số người tham gia cho biết họ nhận thấy sự suy giảm rõ rệt trong khả năng tư duy của học sinh.

Giáo viên phản ánh học sinh ngày càng phụ thuộc vào AI để hoàn thành bài tập, thay vì tự suy nghĩ và giải quyết vấn đề. Điều này dẫn đến việc các kỹ năng quan trọng như viết, tư duy phản biện và thậm chí là giao tiếp bị suy giảm.

Một số ý kiến cho rằng công cụ AI, đặc biệt là các ứng dụng chuyển giọng nói thành văn bản, khiến học sinh ít chú trọng đến chính tả và kỹ năng ngôn ngữ cơ bản. Không ít giáo viên cảnh báo AI đang làm “xói mòn bản chất của việc học”, vốn dựa trên quá trình tự tư duy và khám phá kiến thức.

Bên cạnh vấn đề kỹ năng, giáo viên cũng bày tỏ lo ngại về tình trạng học sinh sử dụng AI để gian lận trong bài tập và kiểm tra. Nhiều người cho rằng AI khiến việc hoàn thành bài tập trở nên quá dễ dàng, từ đó làm giảm động lực học tập và khả năng tự lập của học sinh. Một giáo viên trong khảo sát nhận định học sinh đang “mất dần các kỹ năng cốt lõi như suy nghĩ, sáng tạo và viết” khi ngày càng dựa vào công nghệ.

Khảo sát cũng chỉ ra khoảng trống lớn trong việc quản lý AI tại trường học. Chỉ khoảng một nửa số trường có chính sách liên quan đến việc sử dụng AI, trong khi đa số chưa có quy định cụ thể cho học sinh.

Điều này khiến giáo viên và học sinh sử dụng công nghệ một cách tự phát, thiếu hướng dẫn rõ ràng về cách dùng hiệu quả và có trách nhiệm.

Trong bối cảnh đó, kế hoạch của chính phủ Anh đưa AI vào hỗ trợ dạy học, đặc biệt với học sinh khó khăn, đang vấp phải nhiều ý kiến trái chiều.

Gần một nửa giáo viên tham gia khảo sát phản đối ý tưởng này, lo ngại AI không thể thay thế vai trò của giáo viên trong việc hướng dẫn, tương tác và hỗ trợ cảm xúc cho học sinh. Tuy vậy, chính phủ Anh cho rằng AI có thể giúp thu hẹp khoảng cách giáo dục, mang lại cơ hội học tập cá nhân hóa cho nhiều học sinh hơn.

Dù còn nhiều lo ngại, giới chuyên gia nhận định AI vẫn có thể trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả nếu được sử dụng đúng cách. Nhiều giáo viên cho biết họ đang tận dụng AI trong công việc như soạn giáo án hoặc chuẩn bị tài liệu giảng dạy, nhưng vẫn cần có quy định, đào tạo và hướng dẫn cụ thể.

AI đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong giáo dục, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn đối với việc duy trì các kỹ năng tư duy cốt lõi. Khi công nghệ ngày càng phổ biến, bài toán đặt ra không phải là có nên dùng AI hay không, mà là sử dụng như thế nào để không làm suy giảm năng lực học tập của học sinh.