
Ảnh: Reuters
Theo Reuters, phát biểu được ông Araqchi đưa ra ngày 15/5 bên lề cuộc họp các ngoại trưởng BRICS tại New Delhi (Ấn Độ), trong bối cảnh các cuộc thương lượng nhằm chấm dứt xung đột giữa Iran với Mỹ và Israel vẫn đang bị đình trệ. Ông nhấn mạnh Iran chỉ quan tâm đến việc tiếp tục ngồi vào bàn đàm phán nếu phía Mỹ thể hiện thiện chí và thái độ nghiêm túc thực sự.
“Những thông điệp mâu thuẫn từ phía Mỹ thời gian qua đã khiến chúng tôi hoài nghi về ý định thực sự của họ”, ông Araghchi nói. Ông đồng thời cho biết tiến trình đàm phán trung gian do Pakistan thúc đẩy không phải đã thất bại hoàn toàn, nhưng hiện đang gặp “vô vàn khó khăn”.
Tháng trước, Washington và Tehran đã đạt được một thỏa thuận ngừng bắn tạm thời sau chuỗi xung đột căng thẳng. Tuy nhiên, nỗ lực nhằm tiến tới một hiệp ước hòa bình lâu dài đã bị đóng băng vào tuần trước, sau khi cả Mỹ và Iran đồng loạt bác bỏ các đề xuất mới nhất của nhau.
Người đứng đầu ngành ngoại giao Iran cho biết nước này vẫn đang nỗ lực duy trì thỏa thuận ngừng bắn hiện tại để trao cho ngoại giao một cơ hội. Dù vậy, ông khẳng định quân đội nước này “đã chuẩn bị sẵn sàng cho kịch bản quay trở lại chiến trường” nếu tiến trình hòa bình đổ vỡ.
Theo các nhà quan sát, những nút thắt lớn nhất đang cản trở một thỏa thuận giữa hai bên bao gồm tham vọng hạt nhân của Tehran và quyền kiểm soát đối với Eo biển Hormuz – tuyến hàng hải huyết mạch của kinh tế toàn cầu.
Liên quan đến Eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải biển vốn vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí hóa lỏng của thế giới, Ngoại trưởng Araghchi nhận định tình hình hiện tại đang “rất phức tạp”.
Tehran đã áp đặt các biện pháp hạn chế, gần như đóng cửa eo biển này đối với phần lớn các tàu vận tải sau khi xung đột bùng phát. Tại New Delhi, ông Araghchi khẳng định tất cả các tàu thuyền vẫn có thể đi qua Eo biển Hormuz, ngoại trừ phương tiện của những quốc gia “đang trong tình trạng chiến tranh với Iran”, với điều kiện các tàu này phải phối hợp và thông báo trước với lực lượng hải quân nước này.
“Chúng tôi hy vọng rằng, cùng với tiến triển của các cuộc đàm phán, hai bên sẽ đạt được một kết quả tốt đẹp để Eo biển Hormuz được bảo đảm an ninh hoàn toàn, từ đó đẩy nhanh việc bình thường hóa lưu thông qua đây”, Ngoại trưởng Iran bày tỏ.
Tuyên bố cứng rắn của ông Araghchi được đưa ra chỉ vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump lên tiếng cảnh báo rằng “sự kiên nhẫn của Mỹ đối với Iran đang cạn dần”. Sau cuộc hội đàm lịch sử với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh, ông Trump nhấn mạnh Washington và Bắc Kinh đều đồng thuận rằng Tehran phải mở cửa trở lại hoàn toàn eo biển chiến lược này.
Khi được hỏi về việc liệu Iran có sẵn sàng chấp nhận vai trò trung gian hòa giải của Trung Quốc hay không, Ngoại trưởng Araghchi khẳng định nước này hoan nghênh nỗ lực của bất kỳ quốc gia nào có khả năng hạ nhiệt căng thẳng, đặc biệt là Bắc Kinh.
“Chúng tôi có mối quan hệ rất tốt đẹp với Trung Quốc. Hai nước là đối tác chiến lược và chúng tôi biết người Trung Quốc luôn có thiện chí. Do đó, bất kỳ hành động nào của họ giúp ích cho tiến trình ngoại giao đều được hoan nghênh”, ông Araghchi nhấn mạnh.