“Không thăng chức”: lựa chọn mới của Gen Z giữa guồng quay sự nghiệp

Ảnh: Reuters 

Theo Reuters, Kaylin Moss – kỹ sư phần mềm sống tại bang Nam Carolina (Mỹ) – cho biết cô không có ý định leo cao hơn trên nấc thang sự nghiệp, dù đã có 4 năm kinh nghiệm và nhận được nhiều lời mời hấp dẫn. “Tôi hoàn toàn không muốn được thăng chức”, Moss nói.

Hiện cô làm việc toàn thời gian từ xa với mức thu nhập khoảng 100.000 USD/năm. Công việc cho phép cô duy trì lịch trình linh hoạt: chỉ một cuộc họp ngắn mỗi ngày, hoàn thành phần lớn khối lượng công việc trong vài giờ, sau đó có thể đi biển, tập yoga hoặc ăn trưa cùng bạn bè.

Theo Moss, điều cô coi trọng nhất là “work-life balance” – cân bằng giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Đây cũng là lý do cô từ chối các vị trí cấp cao hơn dù mức lương có thể tăng gấp đôi. “Nhiều đồng nghiệp cấp cao gần như luôn trong trạng thái làm việc, kể cả cuối tuần. Tôi không muốn cuộc sống của mình xoay quanh công việc”, cô chia sẻ.

Câu chuyện của Moss phản ánh xu hướng ngày càng rõ trong thế hệ Gen Z và Millennials: không còn xem thăng chức hay chức danh lãnh đạo là mục tiêu nghề nghiệp tối thượng.

Khảo sát Gen Z và Millennials năm 2025 của công ty tư vấn Deloitte cho thấy chỉ khoảng 6% người trẻ thuộc Gen Z xem việc đạt vị trí lãnh đạo là mục tiêu nghề nghiệp hàng đầu. Thay vào đó, họ ưu tiên sức khỏe tinh thần, thời gian cá nhân và sự phát triển bền vững.

Giới chuyên gia cho rằng đại dịch Covid-19 cùng làn sóng làm việc từ xa đã khiến nhiều người trẻ thay đổi cách nhìn về thành công. Thay vì chấp nhận đánh đổi toàn bộ thời gian cá nhân để leo lên vị trí quản lý, họ lựa chọn các công việc ít áp lực hơn nhưng vẫn đảm bảo thu nhập ổn định.

Moss cho biết cô không thiếu kỹ năng lãnh đạo, song không muốn đánh mất sự tự do hiện tại. Thay vì thăng chức, cô ưu tiên “di chuyển ngang” trong nghề nghiệp – tức chuyển sang các vị trí có thu nhập tốt hơn nhưng không phải quản lý nhiều người. “Tôi muốn có một công việc cho phép mình được đọc sách trên bãi biển càng nhiều càng tốt”, cô nói.

Theo Reuters, các chuyên gia tài chính cho rằng việc không chạy theo thăng chức không hẳn là lựa chọn tiêu cực, miễn người trẻ có kế hoạch tài chính dài hạn rõ ràng.

Roger Ma – nhà sáng lập công ty hoạch định tài chính Lifelaidout – nhận định Gen Z đang đặt sức khỏe tinh thần và chất lượng sống lên trước. Tuy nhiên, ông cảnh báo rằng những người từ chối cơ hội thăng tiến cần đặc biệt chú trọng tiết kiệm và đầu tư để đảm bảo an toàn tài chính trong tương lai. “Nếu chỉ tiết kiệm mà không đầu tư, bạn có thể sẽ phải làm việc lâu hơn”, ông nói.

Các chuyên gia cũng lưu ý việc không thăng chức đồng nghĩa với khả năng bỏ lỡ mức lương cao hơn, quyền lợi hưu trí tốt hơn và nhiều cơ hội phát triển lâu dài.

Dẫu vậy, với nhiều người trẻ hiện nay, thành công không còn được đo bằng chức danh hay số giờ làm việc, mà bằng khả năng kiểm soát cuộc sống của chính mình.