Ngày 12 tháng 6 năm 2025, startup công nghệ Tây Ban Nha Multiverse Computing đã công bố huy động thành công 215 triệu USD trong vòng gọi vốn Series B để mở rộng triển khai công nghệ nén mô hình AI mang tên CompactifAI – một giải pháp lấy cảm hứng từ tính toán lượng tử, hứa hẹn giảm chi phí vận hành AI mà không ảnh hưởng đến hiệu suất.
Công nghệ CompactifAI sử dụng mạng tensor – một kỹ thuật toán học bắt nguồn từ vật lý lượng tử – để xác định và loại bỏ các phần không cần thiết trong mô hình học sâu. Nhờ đó, Multiverse có thể giảm kích thước của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đến 95%, đồng thời tăng tốc độ xử lý lên từ 4 đến 12 lần, giúp giảm chi phí suy luận (inference) từ 50% đến 80%.

Ảnh: Multiverse Computing
Các mô hình “slim” của Multiverse – như Llama 4 Scout Slim hay Mistral Small hiện đã có mặt trên Amazon Web Services (AWS) và có thể được cấp phép sử dụng tại chỗ (on-premises). Đặc biệt, một số mô hình nén cực mạnh có thể chạy trên các thiết bị biên như máy tính cá nhân, điện thoại, ô tô, drone, thậm chí cả Raspberry Pi.
Multiverse được đồng sáng lập bởi giáo sư Román Orus – chuyên gia hàng đầu về mạng tensor tại Trung tâm Vật lý Quốc tế Donostia (Tây Ban Nha). Ông cho biết công nghệ của họ có thể “loại bỏ hàng tỷ mối tương quan giả” trong mạng nơ-ron, giúp tối ưu hóa mô hình AI một cách triệt để.
CEO Enrique Lizaso Olmos chia sẻ rằng mục tiêu của công ty là giúp AI trở nên hiệu quả hơn về mặt năng lượng và chi phí, đặc biệt trong bối cảnh nhu cầu điện năng cho trung tâm dữ liệu đang tăng vọt. Ông nhấn mạnh: “Ngay cả khi toàn bộ điện năng tái tạo hiện có được dùng cho AI, vẫn không đủ để đáp ứng nhu cầu hiện tại”.
Multiverse hiện có hơn 100 khách hàng toàn cầu, bao gồm Iberdrola, Bosch và Ngân hàng Trung Ương Canada. Công ty cũng sở hữu hơn 160 bằng sáng chế. Vòng gọi vốn lần này có sự tham gia của nhiều nhà đầu tư lớn như Bullhound Capital, HP Tech Ventures, Toshiba, Santander Climate VC và CDP Venture Capital.