Mỹ – Iran vẫn bế tắc về thỏa thuận Hormuz, ông Trump cảnh báo “thời gian không còn nhiều”

Theo The Japan Times, các mối đe dọa nhằm vào hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz đã khiến xuất khẩu năng lượng trong khu vực gần như đình trệ, đồng thời trao cho Iran lợi thế đáng kể trong các cuộc thương lượng với phương Tây.

Nguồn tin cho biết Mỹ và Iran từng tiến gần tới một thỏa thuận tạm thời nhằm giảm căng thẳng, trong đó có đề xuất ngừng bắn 30 ngày, nới lỏng một phần trừng phạt và từng bước khôi phục hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, tiến trình đàm phán hiện bị đình trệ do bất đồng liên quan chương trình hạt nhân của Iran.

Washington được cho là yêu cầu Iran dừng làm giàu uranium trong 20 năm và chuyển lượng uranium làm giàu hiện có ra khỏi nước này. Tehran phản đối, cho rằng yêu cầu trên là không khả thi và vi phạm quyền phát triển hạt nhân dân sự của họ.

Trong bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump tuyên bố “thời gian không còn nhiều” để Iran chấp nhận một thỏa thuận mới. Tổng thống Mỹ đồng thời nhóm họp đội ngũ an ninh quốc gia nhằm thảo luận các phương án quân sự nếu đàm phán tiếp tục thất bại.

Căng thẳng leo thang sau hàng loạt vụ tấn công bằng UAV và tên lửa tại khu vực vùng Vịnh. Gần đây nhất, một UAV đã gây cháy gần nhà máy điện hạt nhân Barakah của UAE, làm dấy lên lo ngại xung đột có thể lan sang các cơ sở năng lượng chiến lược trong khu vực.

Eo biển Hormuz hiện là tâm điểm của cuộc khủng hoảng. Đây là tuyến vận tải chiến lược kết nối Vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, nơi trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt toàn cầu. Việc Iran siết chặt kiểm soát tuyến hàng hải này đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh trong nhiều tuần qua.

Reuters và nhiều hãng truyền thông quốc tế cho biết Mỹ từng triển khai chiến dịch hộ tống tàu thương mại mang tên “Project Freedom” nhằm hỗ trợ các tàu dân sự đi qua Hormuz. Tuy nhiên, chiến dịch này gặp nhiều khó khăn do lo ngại an ninh và thiếu sự tham gia rộng rãi từ các đồng minh.

Trong khi đó, Iran tuyên bố sẽ không đưa hoạt động vận tải tại Hormuz trở lại trạng thái trước chiến tranh, đồng thời cho biết chỉ những quốc gia “hợp tác với Tehran” mới được hưởng cơ chế lưu thông đặc biệt qua eo biển này.

Giới phân tích nhận định cả Washington và Tehran hiện đều chịu áp lực lớn. Mỹ đối mặt nguy cơ giá nhiên liệu tăng mạnh và tác động tiêu cực tới kinh tế trong nước, còn Iran chịu sức ép từ các lệnh trừng phạt kéo dài và nguy cơ đối đầu quân sự trực tiếp.