
Ảnh: Getty Images/ TNS
Theo South China Morning Post, Bộ Thương mại Mỹ đang xem xét sửa đổi các quy định xuất khẩu hiện hành để hạn chế việc các công ty Trung Quốc sử dụng thực thể ở nước ngoài làm trung gian mua hoặc thuê năng lực tính toán từ các chip AI tiên tiến do Mỹ sản xuất. Nếu được triển khai, đây sẽ là bước đi tiếp theo trong chuỗi biện pháp kiểm soát công nghệ mà Washington áp dụng trong nhiều năm qua nhằm hạn chế khả năng phát triển AI và siêu máy tính của Trung Quốc.
Trước đó, Mỹ đã cấm xuất khẩu sang Trung Quốc nhiều dòng chip AI cao cấp của Nvidia như A100, H100, H200 và gần đây là dòng B200. Washington cho rằng các loại chip này có thể được sử dụng cho các mục đích quân sự, phát triển vũ khí tiên tiến hoặc tăng cường năng lực giám sát của Trung Quốc.
Tuy nhiên, giới chức Mỹ ngày càng lo ngại rằng các doanh nghiệp Trung Quốc vẫn có thể tiếp cận sức mạnh tính toán từ những con chip này thông qua các trung tâm dữ liệu ở Đông Nam Á, Trung Đông hoặc các khu vực khác ngoài lãnh thổ Trung Quốc. Một số công ty được cho là thuê dịch vụ điện toán đám mây hoặc sử dụng công ty con ở nước ngoài để khai thác hạ tầng AI sử dụng chip Nvidia tiên tiến.
Theo kế hoạch đang được thảo luận, Mỹ có thể yêu cầu các nhà cung cấp dịch vụ đám mây và trung tâm dữ liệu phải xác minh khách hàng cuối cùng sử dụng chip AI, đồng thời áp đặt các hạn chế đối với doanh nghiệp Trung Quốc ngay cả khi hoạt động bên ngoài lãnh thổ nước này. Điều này đồng nghĩa với việc các công ty Trung Quốc có thể gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận năng lực tính toán AI tiên tiến thông qua các kênh gián tiếp.
Động thái mới được đưa ra trong bối cảnh cuộc cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay gắt, đặc biệt trong lĩnh vực AI tạo sinh và bán dẫn. Washington coi AI là công nghệ chiến lược có thể ảnh hưởng đến ưu thế kinh tế và quân sự toàn cầu trong nhiều thập kỷ tới.
Về phía Trung Quốc, các doanh nghiệp công nghệ lớn đang đẩy mạnh phát triển chip nội địa nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ Mỹ. Những năm gần đây, các công ty như Huawei, Biren Technology hay Moore Threads đã tăng tốc nghiên cứu chip AI trong nước để thay thế sản phẩm của Nvidia. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định vẫn còn khoảng cách đáng kể giữa các giải pháp nội địa và những dòng chip AI tiên tiến nhất của Mỹ về hiệu năng cũng như hệ sinh thái phần mềm hỗ trợ.
Trong khi đó, Nvidia tiếp tục trở thành tâm điểm của cuộc cạnh tranh công nghệ Mỹ – Trung. Doanh nghiệp này nhiều lần phải điều chỉnh sản phẩm riêng cho thị trường Trung Quốc nhằm đáp ứng các quy định xuất khẩu của Washington. Tuy nhiên, các vòng kiểm soát mới liên tục được siết chặt khiến dư địa kinh doanh của hãng tại thị trường Trung Quốc ngày càng thu hẹp.
Các nhà phân tích cho rằng nếu Mỹ mở rộng kiểm soát sang cả hoạt động sử dụng chip AI ngoài lãnh thổ Trung Quốc, tác động sẽ không chỉ giới hạn ở các doanh nghiệp Trung Quốc mà còn ảnh hưởng tới các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quốc tế, trung tâm dữ liệu khu vực và chuỗi cung ứng AI toàn cầu.
Trong bối cảnh AI ngày càng trở thành lĩnh vực cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, những biện pháp kiểm soát mới của Mỹ được dự báo sẽ tiếp tục làm gia tăng căng thẳng công nghệ giữa Washington và Bắc Kinh trong thời gian tới.